Leita ķ fréttum mbl.is

Bloggfęrslur mįnašarins, mars 2009

Jįkvętt aš fį lįniš hjį Fęreyingunum

Fęreyingar hafa żmsu aš mišla og ekki bara peningalįnum, heldur ekki sķšur žekkingu į žvķ hvernig į aš stjórna fiskveišum.

Ķslendingar hafa lifaš ķ žeirri barnalegu trś aš allt-sé-best-ķ-heimi hérna, m.a. fjįrmįlakerfiš og ég tala nś ekki um fiskveišistjórnunarkerfiš. Žaš kom žó į daginn aš žaš voru Fęreyingar - sem aš sögn žeirra sem hafa rįšiš för į Ķslandi hvaš varšar sjįvarśtveginn bśa viš óhagkvęmt kerfi og eru bśnir aš hirša hvert snitti ķ kringum eyjarnar - eru aflögufęrir.

Žaš vęri óskandi aš Ķslendingar sęktu ekki einungis beinharšan pening til Fęreyja, heldur lķka visku til aš lęra aš stjórna fiskveišum. Fęreyingar lentu ķ slęmum mįlum į sķnum tķma og žeirra rįš var aš veiša sig śt śr kreppunni žrįtt fyrir višvaranir reiknisfiskifręšinga sem héldu aš auknar veišar gjöreyddu fiskistofnunum. Fęreyingar hafa veitt langt umfram rįšgjöf ķ vel į annan tug įra.

Vęri ekki nęr fyrir okkur aš fara svipaša leiš og Fęreyingar?


mbl.is Skrifaš undir lįnasamning viš Fęreyjar
Tilkynna um óvišeigandi tengingu viš frétt

Til varnar Eskju hf.

Ķ fréttaskżringažętti RŚV upplżstist hve gręnir Ķslendingar geta veriš fyrir lymskulegum įróšri gręningja. Verksmišjustjórinn vildi nokkuš örugglega gera vel viš erlenda fréttamenn og fręndur sem sżndu fiskimjölsverksmišjunni įhuga. Fréttamennirnir žökkušu fyrir sig og klipptu saman glannaleg ummęli og kjįnaašfarir verksmišjustjórans viš veišar. Tilgangurinn var eflaust aš undirstrika hvers konar umhverfishryšjuverk fęru fram į Ķslandi.

Žaš vakti athygli mķna aš „fręšimašurinn“ Daniel Pauly var fenginn til žess aš votta aš framleišsla į eldisfiski vęrI óįbyrg og framleišsla į fiskimjöli skašleg fyrir ofveidda fiskistofna. Ofveišigrżlan lifir góšu lķfi hér į Ķslandi, bęši į Hafró og hjį fjölmišlamönnum žar sem stöšugt er klifaš į žvķ aš helstu nytjastofnar žjóšarinnar séu ofveiddir žrįtt fyrir aš sś stašreynd liggi į boršinu aš žorskveiši hefur nįnast aldrei veriš minni og ekki er žaš vegna žess aš žorskinum sé ekki til aš dreifa. Nei, įstęšan er aš sjómenn hafa ekki leyfi til aš veiša hann. Sömuleišis liggur fyrir aš ķ Barentshafinu og Fęreyjum žar sem ekkert er gert meš ofveišigrżluna ganga veišar sinn vanagang og fiskistofnar eru viš hestaheilsu.

Žaš er sem margur įtti sig ekki į aš Daniel Pauly er į mįla hjį umhverfissamtökum og -sjóšum, t.d. PEW, sem hafa yfir grķšarlegum fjįrmunum aš rįša sem greiša fyrir rannsóknir sem eiga aš sżna fram į skašleg įhrif fiskveiša og reyna aš sverta atvinnugreinina meš falsvķsindum.

Ekki er Pauly einn um aš birta reglulega heimsendaspįr um sjįvarśtveginn, fleiri fręgir hafa komist ķ fréttirnar hér, s.s. Boris Worms sem kom fram meš spįdóminn um aš allir fiskistofnar heims klįrušust 2048, Andrew Rosenberg sem reiknaši śt stęrš žorskstofnins viš strendur Bandarķkjanna į 19. öld og Ransom Myers sem reiknaši śt hnignun mörg hundruš fiskistofna vķtt og breitt um heiminn.

Žaš sem vekur ugg er aš ķslensk stjórnvöld hafa nżtt sér starfskrafta sumra žessara manna, s.s. Andrew Rosenbergs, ķ aš fara yfir hvers vegna frišunarstefna sem veriš hefur viš lżši undanfarna įratugi hafi ekki gengiš eftir eins og žegar Hafró tżndi mörg hundruš žśsund tonnum af žorski fyrir nokkrum įrum. Žaš stóš ekki į svarinu sem var į žį leiš aš frišunarstefnan stęši fyrir sķnu nema žį aš helst žyrfti aš friša enn meira til žess aš geta veitt meira seinna en žetta seinna hefur aldrei komiš eins og žeir sem fylgjast meš sjįvarśtvegi ęttu aš vita.

Žaš er langt ķ frį aš starfsmenn Eskju séu žeir einu sem ekki hafa varaš sig į lymskulegum įróšri gręningja gegn sjįvarśtvegi og veišum.


Frjįlslyndir settir til hlišar

Žaš er upplżsandi aš lesa hvaša fyrirtęki studdu hvaša flokka og um hversu hįar fjįrhęšir ķ kosningabarįttunni 2007. Žaš er augljóst aš beinskeyttur mįlflutningur gegn sjįlftöku og gagnrżnislausu dekri į kostnaš almennings hefur haft įhrif į styrki til Frjįlslynda flokksins. Stęrstu kvótafyrirtękin snišgengu öll flokkinn en veittu į sama tķma kvótavininum Steingrķmi J. grķšarlega fjįrmuni.

Žaš er lķka umhugsunarvert aš fjįrstreymiš er ekki bara minna, heldur hefur flokkurinn sem hefur barist einaršlega fyrir almannahugsjónum mįtt glķma viš fjölmišlana af žvķ aš žeir hafa išulega sett hann śt ķ kuldann.

Lišsmenn Frjįlslynda geta veriš stoltir af og įnęgšir meš barįttu sķna. Mįlflutningur flokksins, s.s. hvaš varšar feigšina um skuldasöfnun og kvótakerfiš, stendur sjįlfur undir sér - įn styrkja.


Verkin sżna merkin

Žóršur Mįr Jónsson, frambjóšandi Samfylkingarinnar, ungur mašur į uppleiš, fer mikinn ķ skrifum sķnum og talar um skżra sjįvarśtvegsstefnu Samfylkingarinnar og fullyršir aš Samfylkingin hafi raunverulegar breytingar į ömurlegu kvótakerfi ofarlega į forgangslista sķnum. Žetta er mikill misskilningur hjį Žórši žar sem Samfylkingin hefur haft einstakt tękifęri meš stjórnarsetu sinni til aš gjörbreyta sjįvarśtvegsstefnu sinni en hefur ekki gert žaš. Samfylkingin tók nįnast heils hugar undir óįbyrgar nišurskuršartillögur ķ fiskveišiheimildum og hefur alls ekki opnaš fyrir nżlišun ķ atvinnugreininni, heldur višhaldiš höftum og óréttlęti.


Einstaka žingmenn Samfylkingarinnar hafa į kjörtķmabilinu įttaš sig į aš flokkurinn vęri kominn į algjörar villigötur žegar hann įkvaš aš virša ķ engu įlit mannréttindanefndar Sameinušu žjóšanna. Eina undantekningin į hinum haršsvķraša mįlflutningi jafnašarmanna var Karl V. Matthķasson og hann uppskar skeytingarleysi og jafnvel įkśrur frį varaformanni og formanni Samfylkingarinnar.
Aš halda žvķ fram aš Samfylkingin hafi skżra stefnu ķ sjįvarśtvegsmįlum og aš hśn sé einhver önnur en stefna rķkisstjórnar sem Samfylking hefur įtt ašild aš er aušvitaš barnalegt. Samfylkingin situr einfaldlega uppi meš žaš aš vera flokkur sem hefur stušlaš aš mannréttindabrotum og byggšaeyšingu meš žvķ aš hafa stutt óréttlįtt kvótakerfi ķ sjįvarśtvegi.


Verkin sżna merkin.


Fundur haldinn ķ skugga mannréttindabrota formannsins

Ef eitthvert pśšur er ķ almennum flokksmönnum Vinstri gręnna hljóta žeir aš krefja ašalritara sinn svara viš žvķ hvers vegna ķ ósköpunum hann hafi vanvirt įlit mannréttindanefndar Sameinušu žjóšanna og haldi įfram aš brjóta mannréttindi į sjómönnum. Žaš er vitaš aš Steingrķmur J. studdi framsal veišiheimilda į sķnum tķma og hefur veriš stušningsmašur óréttlįts kvótakerfis sem markaši upphafiš aš hruninu.

Nśna um helgina vęri tękifęri fyrir Steingrķm J. til aš išrast og snśa viš blašinu.


mbl.is Sterk skilaboš frį yngra fólki
Tilkynna um óvišeigandi tengingu viš frétt

Glešigjafarnir į Hafró

Ein glešilegasta frétt vikunnar er sķldartorfan ķ Vestmannaeyjahöfn. Heilbrigšiseftirlitiš į Sušurlandi skrifaši upp į aš vissara vęri aš veiša upp sķldina įšur en hśn drępist. Grunur lék į aš einhver hluti hennar vęri sżktur og dęmi eru um aš ef sķld drepst ķ stórum stķl verši nįnast ólķft vegna ólyktar ķ kjölfariš.

Vestmannaeyingar brugšust glašir viš og veiddu sķldina, 550 tonn, sjómenn gįfu vinnu sķna, bręšslan lķka og įgóšinn į aš fara ķ aš greiša nišur ęfingagjöld fyrir krakkana ķ Eyjum.

Ķ hįdegisfréttum ķ dag var sķšan aš helstu sérfręšingar Hafró töldu aš helmingur sķldarinnar vęri mjög mikiš sżktur en restin eitthvaš minna og jafnvel fjóršungur alveg ósżktur. Var žaš mat sérfręšinganna aš helmingur sķldarinnar ętti séns į aš komast aftur śt śr höfninni. Žvķ varš aš rįši hjį Hafró aš stöšva veišarnar.

Ef Hafró hefur rétt fyrir sér munu Vestmannaeyingar vęntanlega žurfa aš standa ķ grķšarlega mikilli hreinsun ķ höfninni žvķ aš helmingur torfunnar į eftir aš drepast žarna. Sś sżkta sķld sem kemst śt getur žį vęntanlega haldiš įfram aš breiša śt veikina.

žessi įkvöršun um aš stöšva veišarnar į sżktri sķld inni ķ höfn til aš lįta nįttśruna njóta vafans er įreišanlega ekki glešifregn fyrir krakkana ķ Eyjum, hvaš žį hśsmęšur og -fešur sem žurfa aš bśa viš żldulykt. Ég get ekki dregiš fjöšur yfir žaš aš mér žóttu žessir snśningar Hafró grįtbroslegir žar sem enn og aftur er veišistjórnunin meš žeim ólķkindum aš skera nišur veišar, og žaš jafnvel į sżktum fiski.

Mikil sżking ķ fiskum er yfirleitt greinilegt merki um of mikinn žéttleika og vanžrif og žį vęri miklu nęr aš bęta ķ veišar en hitt.


Hér bora menn ķ nefiš og vilja beita bókhaldsbrellum

Žjóšin glķmir viš gķfurlegt atvinnuleysi. Ķslenski fjórflokkurinn rķfst innbyršis um hvort eigi aš fara ķ einhverja bókhaldsbrellur, s.s. aš afskrifa lįn ķ grķš og erg, eša hvort aš leišin śt śr vandanum sé jafnvel aš fara ķ kynjaša hagstjórn.

Frjįlslyndi flokkurinn leggur til auknar veišar į helstu nytjastofnum žjóšarinar og skapa meš žeim hętti raunveruleg veršmęti og vinnu.  

Rökstušningurinn er einfaldur. Nśverandi fiskveiširįšgjöf hefur engu skilaš nema nišurskurši og žar sem ekkert hefur veriš fariš eftir reiknisfiskifręšingunum mokveišist.  Sķšastlišiš sumar var nįnast gefiš śt dįnarvottorš fyrir fęreyska fiskistofna en rįšgjöfin žar var 50% nišurskuršur į aflaheimildum. Ekkert var fariš eftir rįšgjöf fęreysku Hafró og įrangurinn er mokveiši og žorskstofninn sękir ķ sig vešriš. Meš öšrum oršum reyndist rįšgjöfin röng. Hér heima halda menn įfram aš bora ķ nefiš og stżra eftir rįšgjöf sem hefur ekki skilaš neinu öšru en minnkandi afla!

Ķ vištali ķ Fréttablašinu skilaši mašurinn sem hafši svör viš öllum gįtum lķfsins ķ stjórnarandstöšu aušu blaši žegar kom aš atvinnusköpun.  teingrķmur J Sigfśsson lagši ekki einu sinni til aš tķna fjallagrös eša mosa!


Bönnum klįm og skuldir

Ekkert bólar į efnahagsašgeršum rķkisstjórnarinnar į sama tķma og hśn leggur fram 25 liša ašgeršaįętlun til žess aš rįšast gegn klįmi og nektarbśllum. Žaš sem Sjįlfstęšisflokkurinn hefur til mįlanna aš leggja er helst aš standa vörš um innvķgša, eins og Davķš Oddsson, auk žess sem helsti efnahagssérfręšingur flokksins til margra įra, Tryggvi Žór Herbertsson, leggur keikur til aš skuldir verši afskrifašar ķ grķš og erg.


Žaš er deginum ljósara aš fjórflokkurinn hefur brugšist landsmönnum, en hvaš ęttu rįšamenn aš vera aš gera ķ staš žess aš leggja alla įherslu į aš banna klįm og skuldir?
Ķ fyrsta lagi stafar vandinn hvaš helst af hękkun neysluveršsvķsitölu sem hefur bein įhrif į greišslubyrši verštryggšra lįna sem og erlendra. Ekki er hękkun vķsitölunnar tilkomin vegna mikillar eftirspurnar eša ženslu ķ samfélaginu heldur hruns ķslensku krónunnar.
Žaš vęri strax mikiš unniš fyrir skuldug heimili, bęndur og fyrirtęki ef krónan vęri rétt af. Einn helsti žrįndur ķ götu žess aš koma į ešlilegum gjaldeyrisvišskiptum eru hundruša milljarša jöklabréf erlendra ašila sem haldiš er föstum meš gjaldeyrishöftum, sem fyrrgreindur Tryggvi Žór taldi žar til fyrir skemmstu bera vott um hraustleikamerki ķslensks fjįrmįlakerfis. Žaš ętti žvķ aš verša fyrsta verk stjórnvalda aš hafa uppi į eigendum jöklabréfanna og semja viš žį um aš framlengja bréfin og innleysa žau smįm saman. Žaš er einnig vel žess virši aš fara betur yfir hvort eigendur svokallašra jöklabréfa séu ekki ķ einhverjum męli innlendir ašilar meš erlenda kennitölu sem eru aš senda eitthvaš af Tortola-gulli annan hring um ķslenskt efnahagslķf og sleikja žį ķ leišinni upp eina hęstu vexti ķ heimi.
Nśverandi įstand hafta bżšur upp į tvöfaldan markaš og svartamarkašsbrask meš ķslensku krónuna sem hlżtur aš stórskaša efnahagslķfiš. Žaš hvetur beinlķnis til žess aš śtflytjendur reyni frekar aš skipta erlendum gjaldeyri ķ śtlöndum žar sem hęgt er aš fį hęrra verš fyrir hann en į innlendum opinberum markaši.


Ķ öšru lagi žarf aš snarlękka vexti, enda er ekki veriš aš slį į neitt sem kallast žensla heldur miklu frekar samdrįtt efnahagslķfsins. Įframhaldandi ofurvextir munu miklu frekar herša samdrįttarhnśtinn. Žaš mį flytja vexti af rķkisbréfum śr landi og žvķ hęrri sem vextir eru žeim mun strķšar streymir gjaldeyrir śr landinu sem veldur sem kunnugt er lękkandi gengi ķslensku krónunnar.
Ķ lokin į ķslenska žjóšin aš taka undir meš Frjįlslynda flokknum og gera žį skżlausu kröfu aš rķkiš innleysi veišiheimildir og stórauki žęr ķ leišinni. Aukningunni į aš deila śt į jafnręšislegan hįtt žar sem tekiš er tillit til byggša og hafa strax tekjur af žessum auknu veišiheimildum meš leigu aflaheimilda. Sömuleišis į smįm saman aš fyrna nżtingarrétt af veišiheimildum sem rķkiš innleysir og leigja žęr śt.


Žaš er ömurlegt aš verša vitni aš žvķ žegar nśverandi sjįvarśtvegsrįšherra, Steingrķmur J. Sigfśsson, gerir sig beran aš žvķ aš halda įfram  eins og ekkert sé meš nśverandi kvótakerfi sem hratt hruninu af staš og brżtur enn ķ bįga viš mannréttindi.
Ķ staš žess aš endurskipuleggja af skynsemi og tryggja aš žjóšin hafi arš af atvinnugreininni hefur leištogi VG bošaš hękkun skatta ķ stórum stķl į launžega žessa lands.


Hvar eru ķslenskir fréttamenn?

Eitthvaš er um aš ķslenskum fréttamönnum finnist žaš nįnast nešan viš sķna viršingu aš fjalla meš gagnrżnum hętti um sjįvarśtveg. Į žvķ eru sem betur góšar undantekningar, s.s. Kristinn Hrafnsson og Erla Hlynsdóttir. Ķ Spegli Rķkisśtvarpsins er stöšugt fjallaš um hrun lķfrķkis og fiskistofna įn aš taka žaš meš ķ reikninginn aš nįnast óešlilegt sé aš ętla aš stofnstęrš lķfvera, s.s. fiska, sem geta eignast grķšarlegan fjölda afkomenda sveiflist gķfurlega. Aldrei er fjallaš gagnrżniš um aš hvergi ķ heiminum hafi tekist aš byggja upp žorskstofn meš žeim ašferšum sem ķslensk stjórnvöld hafa stušst viš.  

Ķslenskur sjįvarśtvegur aflar drżgsta hluta dżrs gjaldeyris žjóšarinnar sem mikill skortur er į um žessar mundir. Fréttamenn, svo og landsmenn allir, ęttu žvķ aš vera vakandi yfir žvķ hvort ekki sé hęgt aš gera betur en nś er gert, t.d. meš žvķ aš koma ķ veg fyrir brottkast og veiša meira.

Frjįlslyndi flokkurinn hefur ķ gegnum įrin bent į hagkvęmara og betra kerfi en enn er ķ notkun hér į Ķslandi, ž.e. aš beita sóknarstżringu ķ staš žess aš notast viš kvótakerfi sem hvetur til brottkasts. Sömuleišis hefur Frjįlslyndi flokkurinn bent į aš žaš sé óhętt aš veiša langt umfram rįšgjöf Hafró enda hafi hśn engu skilaš ķ gegnum įrin nema auknum nišurskurši.

Ķ Fęreyjum fór fram hörš umręša ķ fyrrasumar um hvort ętti aš skera veišiheimildir nišur um helming en ętla mį aš ef sś hefši oršiš raunin hefšu Fęreyingar ekki veriš aflögufęrir meš lįn til Ķslendinga. Nišurstašan śr žeim umręšum varš sś aš stjórnin sprakk eftir aš deilurnar fóru śt um vķšan völl, m.a. um lyklavöld ķ rįšuneytum.

Hvaš afleišingar hefur umframveiši um 50% haft? Ķ Fęreyjum er mjög góš ufsaveiši og žorskurinn viršist vera aš nį sér į strik į nż eftir lęgš sķšustu įra. Vel aš merkja hefur ufsaveišin ķ Fęreyjum veriš į sķšasta įratug allt frį nokkrum tugum prósenta og upp ķ hundruš prósent umfram rįšgjöf reiknisfiskifręšinga.

Į heimasķšu Jóns Kristjįnssonar fiskifręšings er mjög athyglisverš frétt śr fęreyska togararallinu sem gefur heldur betur til kynna aš feitur žorskur sé ķ miklum męli kominn inn ķ veišina.

Žaš er furšulegt aš fylgjast sķšan meš formanni VG, Steingrķmi J. Sigfśssyni, halda įfram mannréttindabrotum og meina fólki ķ dreifšum byggšum aš draga björg ķ bś meš handfęrum. 

Og flestir fréttamenn snśa blinda auganu aš žessum fréttum öllum.


Frjįlsar handfęraveišar

Frjįlslyndi flokkurinn hefur um įrarašir lagt til aš opna į frjįlsar handfęraveišar žannig aš landsmenn gętu įtt lķtinn bįt og sótt sér sjįlfir björg ķ bś. Žaš er engin spurning aš žetta litla mįl yrši grķšarleg lyftistöng fyrir byggširnar og yki bjartsżni ķ samfélaginu. Ķ hverri sjįvarbyggšinni į fętur annarri voru tugir ef ekki hundruš smįbįta sem reru į góšvišrisdögum til fiskjar en kvótakerfiš hefur valdiš žvķ aš oftar en ekki er į sömu stöšum hęgt aš telja trillurnar į fingrum annarrar handar.
Ég sem hef tekiš žįtt ķ stjórnmįlum hef aldrei getaš skiliš hvers vegna fjórflokkurinn žar sem einn kennir sig viš frelsi, annar viš vistvęnar veišar, sį žrišji viš samvinnu og sį fjórši viš jöfnuš getur ekki unnt fólkinu ķ landinu žessa frelsis og aš njóta nįttśruaušęva ķ tśnfętinum. Eitt er vķst, žaš aš hafa lagt af handfęraveišar hefur alls ekki gefiš öšrum śtgeršum meiri afla.
Žetta yrši mjög skemmtilegt og gęti oršiš fyrsti lišurinn ķ žvķ aš bśa til raunverulega sįtt um sjįvarśtveginn.

« Fyrri sķša | Nęsta sķša »

Bloggvinir

Innskrįning

Ath. Vinsamlegast kveikiš į Javascript til aš hefja innskrįningu.

Hafšu samband