Leita ķ fréttum mbl.is

Sjįvarśtvegsrįšherra vill opinbera umręšu um gagnrżni mķna

Ķ nótt fóru fram umręšur į Alžingi um byggšakvóta og fór ég žį yfir forsendur kvótakerfisins og rakti skilmerkilega aš kerfiš hvķlir į mjög veikum lķffręšilegum grunni.  

Ef ég žekki Einar Kristin rétt žį hęttir hann viš bošaša umręšu žar sem hvaš rekst į annars horn ķ mįlflutningi hans. Umręšan er skrįš ķ žingtķšindi og mį lesa hana hér.

Einar Kristinn segir žorskstofninn stóran og vitnar ķ sjómenn en sendir sķšan Hafró ķ hringferš aš boša nišurskurš.

Ég myndi hins vegar fagna žvķ sérstaklega ef Einar K. treysti sér til žess aš ręša hvaša hagsmuni almennings er veriš aš verja meš žvķ aš halda įfram meš kerfi sem hefur ekki skilaš neinu nema tjóni.


« Sķšasta fęrsla | Nęsta fęrsla »

Athugasemdir

1 Smįmynd: Georg Eišur Arnarson

Ašeins varšandi brottkastiš,hversu miklum tekjum hefur hafrófiskur skilaš nś žegar?

Georg Eišur Arnarson, 16.3.2007 kl. 17:46

2 identicon

Kreppa stjórnarflokkanna, varšhunda kvótakerfisins, ķ hnotskurn:


Um 70% landsmanna eru andvķg nśverandi kvótakerfi og žvķ er greinilega kominn tķmi til aš taka upp nżtt og betra kerfi, sem meirihluti žjóšarinnar samžykkir. Ef hér er góš lošnuveiši er heildaraflinn um tvęr milljónir tonna į įri og sęi ķslenska rķkiš ķ umboši žjóšarinnar um aš śthluta veišiheimildunum til einstakra byggšarlaga til eins įrs ķ senn og tęki fyrir žaš tķu krónur aš mešaltali fyrir kķlóiš ķ žorskķgildum fengi žjóšin 20 milljarša króna ķ rķkiskassann. Hęgt vęri aš śtdeila žessari fjįrhęš aftur til byggšarlaganna meš margvķslegum hętti, til dęmis til samgöngubóta eša sem styrk vegna aflabrests. En aš sjįlfsögšu yrši veršiš į aflaheimildunum mjög misjafnt eftir tegundum, til dęmis mun hęrra verš fyrir kķlóiš af žorski en lošnu. Hęgt vęri aš lįta hvert byggšarlag fį įkvešnar veišiheimildir įrlega og veišiheimildir yršu aš sjįlfsögšu mismunandi frį įri til įrs ķ samręmi viš įstand fiskistofnanna. Veišiheimildirnar yršu einungis til eins įrs ķ senn og ekki kvótaeign ķ nokkrum skilningi. Rķkiš śthlutaši eingöngu réttinum til veišanna og įkvęši hverju sinni hverjir fengju réttinn, til dęmis śtgeršir, fiskvinnslufyrirtęki og fiskśtflyjendur. Fiskvinnslufyrirtęki og fiskśtflytjendur gętu greitt śtgeršum fyrir aš veiša fyrir sig upp ķ veišiheimildir sem keyptar hefšu veriš. Og žeir sem hefšu įhuga į aš hefja veišar ķ fyrsta sinn ęttu kost į žvķ, žannig aš nżir ašilar vęru ekki śtilokašir frį veišunum, eins og nś er mikiš kvartaš yfir.


Tķu krónur fyrir kķlóiš ķ žorskķgildum gęti aš sjįlfsögšu veriš lęgri eša hęrri upphęš eftir atvikum. Sagt er aš nś greiši lķtil byggšarlög, til dęmis į Vestfjöršum, allt aš einum milljarši króna į įri fyrir veišiheimildir og žessar fjįrhęšir muni fyrr en varir leggja allar minni sjįvarbyggšir ķ aušn. Og žrįtt fyrir aš śtgeršarmenn kaupi og selji aflakvóta fyrir grķšarlegar fjįrhęšir į įri, jafnvel einn milljarš ķ litlu sjįvarplįssi, segjast žeir ekki hafa efni į aš greiša hóflegt gjald fyrir veišiheimildirnar ef nśverandi kerfi yrši lagt af. Žaš er nś ekki mjög trśveršugt. Margir hafa velt fyrir sér hvernig hęgt sé aš leigja žorskkvóta fyrir 155 krónur kķlóiš til eins įrs og haft eitthvaš upp śr žvķ. Og sumir halda žvķ fram aš greiša žurfi allt aš 75% af aflaveršmętinu ķ leigu fyrir kvótann. Verš fyrir kķlóiš af "varanlegum" veišiheimildum ķ žorski ķ aflamarkskerfinu var komiš uppfyrir 2.200 krónur ķ nóvember sķšastlišnum en krókahlutdeildin kostaši žį um 1.900 krónur. Og sagt er aš nś sé žorskveršiš į "varanlegum heimildum" sem śtgeršarmenn kalla svo, komiš yfir 2.500 krónur fyrir kķlóiš. Žaš er engum blöšum um žaš aš fletta aš śtgeršarmenn telja sig eiga aflakvótana į allan hįtt, bęši ķ orši og į borši, og munu meš kjafti og klóm berjast fyrir žvķ aš "eiga" žį įfram.


Hugtökin "žjóšareign", "rķkiseign" eša "sameign žjóšarinnar" ķ stjórnarskrį hefur ekkert aš segja ķ žessu sambandi, ef śtgeršarmennirnir eiga ķ raun aflakvótana, fara meš žį sem sķna eign, vešsetja žį, žess vegna hjį "ķslenskum" bönkum sem eru og verša ķ raun erlendir, aš hluta til eša jafnvel öllu leyti. Eigandi kvótans getur žess vegna veriš ķslenskur rķkisborgari sem bżr į Bahamaeyjum, kemur hingaš aldrei og hefur engan įhuga į afkomu ķslenskra sjįvarplįssa. Hann hefur eingöngu įhuga į aršinum, fiskvinnslan og fólkiš sem bżr ķ sjįvarplįssunum er réttlaust hvaš varšar sķna afkomu. En žessu mį engan veginn breyta, žį fer allt landiš į hlišina, segja śtgeršarmenn og sporgöngumenn hennar į žingi. Žjóšin į aš vera eignalaus, getur aldrei eignast neitt og śtgeršarmenn eiga aš sjį um aš eiga hlutina fyrir hana, frekar en rķkiš. Žaš er kommśnismi og getur aldrei gengiš upp ķ lżšręšisrķki. Kommśnismi hins eldrauša Mogga. Og margir žeirra sem eru algjörlega andvķgir inngöngu Ķslands ķ Evrópubandalagiš verja žetta kvótakerfi okkar śt ķ ystu ęsar, enda žótt eigendur kvótans gętu fyrr eša sķšar allir veriš ķslenskir rķkisborgarar bśsettir ķ Evrópu, žess vegna kvęntir erlendum konum sem fengju žį helming hagnašarins af veišum "ķslenskra" skipa. 


Aflakvótar eru nś fluttir og seldir į milli landshluta ķ stórum stķl og einn śtgeršarmašur getur lagt heilt byggšarlag ķ rśst meš žvķ aš landa aflanum annars stašar eša selja kvóta "sinn" til annarra landssvęša. Vilja menn hafa žetta kerfi įfram? Meirihluti žjóšarinnar segir nei takk og 70% hennar hlżtur aš vera fólk ķ öllum flokkum. Hagsmuna śtgeršarmanna var hins vegar gętt į Alžingi aš žessu sinni, žó žeir geti žess vegna bśiš į eyju ķ Karabķska hafinu. Žjóšin vill hins vegar aš nżtt frumvarp um breytingu į stjórnarskrįnni verši lagt fram į nęsta žingi, frumvarp sem gęti fyrst og fremst hagsmuna žjóšarinnar og einstakra byggšarlaga. Veišiskip eru nś veršlķtil eša veršlaus hér įn aflakvóta. En žegar žau yršu ekki lengur meš "varanlegan" veišikvóta fengju žau ešlilegt og raunverulegt veršmęti og śthlutašan kvóta ķ sķnu byggšarlagi, og myndu landa afla sķnum žar. Byggšastofnun sagši ķ október 2000 aš veikleikar sjįvarbyggša į Vestfjöršum vęru mešal annars versnandi kvótastaša, afli fluttur óunninn ķ burtu, erfišar vegasamgöngur og lįgt fasteignaverš.


Žannig ganga kaupin fyrir sig į eyrinni, samkvęmt Žórólfi Matthķassyni, prófessor ķ hagfręši viš Hįskóla Ķslands, og Ólafi Klemenssyni, fiskihagfręšingi hjį Sešlabanka Ķslands:

Markašsvirši Vinnslustöšvarinnar ķ Vestmannaeyjum var 6,3 milljaršar króna įriš 2002, eigiš fé  tveir milljaršar, kvótastašan var 15 žśsund tonn og bókfęrt veršmęti kvótans 1,7 milljaršar króna. Verš į kvóta į hlutabréfamarkašnum var 403 krónur fyrir kķlóiš en žorskķgildistonniš var žį selt į 1.070 krónur.

Lögmįliš um eitt verš sem sagt ekki ķ gildi. Hlutabréfamarkašurinn veršleggur kvótaeign sjįvarśtvegsfyrirtękja en mikill munur er į verši į kvótamarkaši og óbeint į hlutabréfamarkaši. Mögulegar įstęšur ólķkrar veršmęlingar geta annars vegar veriš męliskekkja, žannig aš žorskķgildi séu "ranglega" skilgreind, uppsjįvartegundirnar fįi of hįtt vęgi, fleira sé ómetiš en upprunalegur kvóti (gjafakvóti), eša stjórnendaaušur, višskiptavild, og hins vegar ólķkar vęntingar, žannig aš kaupendur og seljendur į kvótamarkaši séu ekki žeir sömu og kaupendur og seljendur į hlutabréfamarkaši.

Verš į hlutabréfamarkaši ręšst af verši į löndušum afla, sóknarkostnaši, lķkindum į tękniframförum og hversu miklar žęr gętu oršiš hvaš sóknina snertir, heimilišum heildarafla, įvöxtunarkröfu og veišigjaldshlutfalli.


Magnśs Thoroddsen hęstarréttarlögmašur segir mešal annars ķ tillögu sinni um nżtt įkvęši ķ stjórnarskrįnni um žjóšareign į aušlindum:

"Tilgangurinn meš žvķ aš stjórnarskrįrbinda nżtt įkvęši žess efnis, aš "nįttśruaušlindir Ķslands skuli vera žjóšareign" hlżtur aš vera sį, og sį einn, aš žjóšin öll skuli njóta aršsins af žeim. Žvķ žarf aš bśa svo um hnśtana ķ eitt skipti fyrir öll, aš žessar aušlindir verši aldrei afhentar einhverjum sérréttindahópum į silfurfati. Ég leyfi mér žvķ aš leggja til, aš žetta stjórnarskrįrįkvęši verši svohljóšandi:

"Nįttśruaušlindir Ķslands, hvort heldur er ķ lofti, legi eša į lįši, skulu vera žjóšareign. Žęr ber aš nżta til hagsbóta žjóšinni, eftir žvķ, sem nįnar er įkvešiš ķ lögum. Heimilt er aš veita einkaašiljum, afnota- eša hagnżtingarrétt į žessum aušlindum til įkvešins tķma gegn gjaldi, hvort tveggja įkvešiš ķ lögum. Slķk afnotaréttindi geta aldrei skapaš eignarrétt eša óafturkallanlegt forręši einstakra ašilja yfir nįttśruaušlindinni."

Steini Briem (IP-tala skrįš) 16.3.2007 kl. 20:27

3 Smįmynd: Gušrśn Marķa Óskarsdóttir.

Sęll Sigurjón.

Jį ég horfši į žessa oršręšu ykkar tveggja ķ nótt, rįšherrann lenti óvart ķ pytti žess er sį hinn sami reyndi aš telja fram sem röksemdir ķ mįlinu.

kv.gmaria.

Gušrśn Marķa Óskarsdóttir., 17.3.2007 kl. 00:23

Bęta viš athugasemd

Ekki er lengur hęgt aš skrifa athugasemdir viš fęrsluna, žar sem tķmamörk į athugasemdir eru lišin.

Bloggvinir

Innskrįning

Ath. Vinsamlegast kveikiš į Javascript til aš hefja innskrįningu.

Hafšu samband