Leita ķ fréttum mbl.is
Embla

Bloggfęrslur mįnašarins, janśar 2010

Rakarinn ķ Sešlabankanum

Samfylkingin rak žann billega įróšur aš allt myndi lagast ķ efnahagsmįlum žjóšarinnar ef bara Davķš yrši rekinn og sótt yrši um ašild aš ESB.

Žaš breyttist hins vegar ekkert viš žaš aš Samfylkingin fékk sinn mann ķ bankann og aš Össur skytist meš hraši meš umsóknina. Žaš sem helst var sett śt į Davķš var aš hann vęri ķ pólitķk og žess vegna ekki trśveršugur og sömuleišis hįvaxtastefna hans. Mįr hélt įfram meš hina hįu vexti Davķšs og kenndi lengi vel AGS um og nś er hann kominn meš fram į varirnar flokkspólitķskar yfirlżsingar sem eru svo afgerandi aš Davķš Oddsson hętti sér aldrei śt ķ žvķlķkar sendingar. Ég minnist žess a.m.k. ekki aš fyrrverandi sešlabankastjóri hafi meš yfirlżsingum reynt aš hafa bein įhrif į kosningaśrslit.

Mįr Gušmundsson gerir žvķ skóna aš žaš sem valdi gķfurlegri óvissu sé óleyst Icesave-deila, aš hana žurfi aš leysa ķ sįtt viš umheiminn og žess vegna sé efnahagslķfiš ķ óvissu. Ég er sannfęršur um aš ef viš förum ķ žį vegferš aš ętla aš halda įfram aš rétta fjįrglęframönnunum sem hafa stašiš ķ blekkingum og svikum, ekki bara gagnvart ķslenskum almenningi heldur fólki vķša um heim, öll fyrirtęki og gefa žeim sérstaka afslętti og fyrirgreišslu eftir aš allt hefur hruniš yfir hausinn į žjóšinni sé žaš miklu fremur falliš til žess aš valda okkur fįheyršum įlitshnekki. Žaš öšru fremur gerir okkur ómarktęk.

Öll upplżsingagjöf frį Sešlabankanum er ķ skötulķki. Bankinn greinir ekki lengur skilmerkilega frį žvķ hverjar erlendar skuldir žjóšarinnar eru. Žaš ętti aš vera lķtiš mįl fyrir bankann aš taka saman skuldir opinberra fyrirtękja, sem sagt rķkis og sveitarfélaga, sem eru lykilupplżsingar til žess aš meta hvort žjóšfélagiš ręšur viš nśverandi skuldabagga. Samkvęmt efnahagsįętlun stjórnvalda og AGS er mjög langt ķ land meš aš til verši erlendur gjaldeyrir ķ landinu til aš standa undir vaxtagreišslum af erlendum lįnum.

Sešlabankastjóri viršist leggja miklu meiri įherslu į rakstur og snyrtingu tveggja žjóškunnra herramanna sem hafa oršiš fyrir baršinu į hįvaxtastefnu Davķšs og Mįs en aš gefa žjóšinni sannar upplżsingar um stöšu efnahagsmįla.


Er hér komin įstęšan fyrir töfinni į rannsóknarskżrslunni?

Er ekki oršiš tķmabęrt aš óska Jóhönnu Siguršardóttur og ekki sķšur Steingrķmi J. Sigfśssyni til hamingju meš opiš og gagnsętt ferli, opna og gagnsęja stjórnsżslu žar sem byggt er upp réttlįtara Ķsland? Steingrķmur hefur greinilega veršlaunaš félaga sinn śr fjórflokknum, Ólaf Ólafsson, sem žurfti aš taka aš sér į sķnum tķma aš eignast hlut ķ Bśnašarbankanum og gat ekki treyst bankanum sķnum fyrir fjįrmununum heldur žurfti aš flytja žį alla til Tortóla ķ öruggt skjól.

Svo viršist sem Steingrķmur hafi komist aš žvķ ķ kjölfar hśsleitar ķ fyrravor aš allar grunsemdir um aš Ólafur hafi fariš óvarlega meš fé séu į rökum reistar og žess vegna žurfi Steingrķmur aš hampa honum enn frekar og tryggja aukiš neyslufé.

Eitt er vķst, Tryggvi Gunnarsson hefur grįtiš yfir einhverju allt öšru en žvķ aš Ólafur Ólafsson hafi komist ķ įlnir fyrir pólitķsk tengsl. Žess vegna hefur hann žurft aš gera frekari leit aš orsökum hrunsins.

Ég velti fyrir mér af hverju Sigrķšur Benediktsdóttir hafi ekki veriš į furšulega fundinum ķ Alžingishśsinu. Kannski var hśn hįgrįtandi heima hjį sér eša bara ósammįla žessum drętti į śtgįfu skżrslunnar.


Sęvar Gunnarsson ķ žoku og kjaftęši

Sęvar tjįši sig um fyrirhugašar breytingar į fiskveišistjórnarlögunum ķ Speglinum ķ kvöld. Hann sagši aš stefna sķn vęri skżr en samt var vištališ lķtiš annaš en žokukennt kjaftęši meš og į móti kvótakerfinu. Hann hefur leikiš žann leik aš vera meš kįpuna į bįšum öxlum alltof lengi og veriš bęši meš og į móti kvótakerfinu jafnvel ķ sama vištalinu.

Hann fullyrti aš hann vęri mešmęltur aflamarkskerfi og aš alls ekki mętti veiša umfram rįšgjöf og sérstaklega ekki į skötusel sem vęri į vįlista. Ekki veit ég hvar sį listi er nema ef vera skyldi ķ kolli Sęvars sjįlfs.

Fyrir 2-3 įrum fullyrti sami mašur aš žaš vęri eitthvaš aš fiskveišistjórn Hafró en nśna žegar raunverulega į aš breyta žvķ žannig aš sjómenn fyrir noršan og vestan losni śr žvķ aš vera leigulišar sęgreifa į Sušurlandi rķs formašur Sjómannasambands Ķslands upp gegn öllum breytingum.

Sęvar Gunnarsson ętti aš vita betur en margur annar um delluna og įrangursleysiš ķ rįšgjöfinni sem stżrir veišum žar sem hann sat ķ nefnd sjįvarśtvegsrįšherra sem hafši žaš verkefni aš „meta įrangur“ og žaš hvort breyta žyrfti svokallašri aflareglu til žess aš žaš nęšist įrangur viš fiskveišistjórnina. Mįliš var aš um aldamótin höfšu stofnarnir skyndilega męlst minni en Hafró spįši fyrir um og žaš žrįtt fyrir blóšugan nišurskurš ķ aflaheimildum į 10. įratugnum.

Nefndin sem Sęvar sat ķ mat žaš svo aš minnka žyrfti veišar enn meira til aš geta veitt meira seinna! Hįmarki nįši žessi gešveiki žegar Ragnar Įrnason og félagar ķ Hagfręšistofnun Hįskóla Ķslands męltu meš žvķ aš taka alveg fyrir žorskveišar um mitt sumar 2007 til žess aš fį miklum mun meira seinna upp śr sjónum. Forsendan var sś aš žjóšarbśiš stęši svo afskaplega vel!

Žaš er kominn tķmi til aš Sęvar og ašrir kvótavinir verši lįtnir rökstyšja žaš sem er svona ofbošslega gott viš aflamarkskerfiš. Stašreyndirnar tala sķnu mįli grķmulaust og žęr segja aš kerfiš hafi brugšist. Žorskaflinn nśna er bara žrišjungur af žvķ sem hann var fyrir daga kerfisins. Hvers konar „įrangur“ er žaš?


Žegar žingmenn greiša sér arš af annarra manna peningum

Žaš kom į óvart aš Stöš 2 skyldi ekki henda į lofti frétt um śtgeršarfyrirtęki fyrsta žingmanns mķns ķ Noršvesturkjördęmi žar sem honum tókst žaš afrek aš greiša sér 3200% arš śt śr sjįvarśtvegsfyrirtęki sķnu žrįtt fyrir aš tapiš hefši veriš į sjötta hundraš milljónir įriš 2008. Stöš 2 meš Kristjįn Mį Unnarsson ķ broddi fylkingar hefur nefnilega veriš išin viš aš fjalla um afrek og aflabrögš ofurskuldsettra kślulįnažega ķ sjįvarśtvegi og „barįttu žeirra fyrir réttlęti“.

Ķ DV kom žaš fram aš žingmašurinn hefši greitt sér arš žrįtt fyrir aš eigiš fé fyrirtękisins vęri oršiš neikvętt, en žaš žżšir aš žingmašurinn hefur greitt sér arš af annarra manna peningum. Ég efast stórlega um aš žetta sé ķ samręmi viš 99. gr. hlutafjįrlaganna nr. 2/1995. Menn verša žó aš lķta til žessa lagabrots meš skilningi og umburšarlyndi žar sem žetta žykir įbyggilega minnihįttar yfirsjón ķ žingflokki sjįlfstęšismanna ...

99. gr. Einungis er heimilt aš śthluta sem arši hagnaši samkvęmt samžykktum įrsreikningi sķšasta reikningsįrs, yfirfęršum hagnaši frį fyrri įrum og frjįlsum sjóšum eftir aš dregiš hefur veriš frį tap sem ekki hefur veriš jafnaš og žaš fé sem samkvęmt lögum eša félagssamžykktum skal lagt ķ varasjóš eša til annarra žarfa. …1)
Ķ móšurfélagi er óheimilt aš śthluta žaš miklum arši aš andstętt sé góšum rekstrarvenjum meš tilliti til fjįrhagsstöšu samstęšunnar, enda žótt aršsśthlutun sé annars heimil.


Vg styrkir aušvaldiš

Žaš er mjög įhugaverš grein eftir Žórarin Hjartarson ķ Morgunblaši dagsins um svikasögu Vg. Stįlsmišurinn frį Akureyri rekur ķ greininni hvernig Vg hefur gagnast erlendum lįnardrottnum ķ höršum innheimtuašgeršum gagnvart ķslenskri alžżšu og tvinnar žaš saman viš hvernig Obama hefur brugšist frišarsinnum meš auknum hernaši ķ Asķu.

Ég ętla aš leyfa mér aš grķpa nišur ķ grein Žórarins:

Śr rįšherrastóli breytti Steingrķmur J. mįlflutningi sķnum undurhratt, gagnvart AGS, ķ nišurskuršarmįlum, Icesave, ESB umsókn m.m. Meš męlsku sinni nįši hann aš leggja stefnu ķslenska aušvaldsins og AGS fram sem stefnu félagslegra gilda.

og seinna ķ greininni segir:

Voldug ESB-rķki žröngva ólögmętum skuldbindingum upp į Ķsland, beita fyrir sig AGS, en stjórnvöld męta įrįsunum żmist į hnjįnum eša liggjandi. Viš bjuggumst ekki viš miklum landvörnum af hįlfu ESB-óšrar Samfylkingar, en aumingjaskapur VG ķ mįlinu olli mörgum vonbrigšum. En ég bendi į aš VG sveigir sig einnig hér aš rķkjandi efnahagsstefnu ķslensks aušvalds. Meš rķkisstjórnum til hęgri og vinstri hefur sś stefna allt frį 8. įratugnum veriš mjög eindregin ašlögun aš hnattręnu markašs- og fjįrmįlakerfi. Žess vegna eru ķslenskt hagkerfi og stjórnmįl mjög berskjölduš gagnvart žrżstingi frį „alžjóšakerfinu“, og ESB-hluta žess sérstaklega.

Žaš er greinilegt aš Icesave-mįl Steingrķms geta oršiš Vg mjög dżrkeypt, ž.e. ef flokkurinn snżr ekki strax algerlega viš blašinu. Žaš gęti eflaust snśist fyrir mörgum lišsmanni Vg aš skipta um gķr og berjast skyndilega fyrir hagsmunum žjóšarinnar. Ég er žó viss um aš Steingrķm munar ekki um aš taka enn einn višsnśninginn enda hefur hann tekiš žį marga į sķšustu mįnušum. 


Dindill LĶŚ var į fréttavakt Stöšvar 2 ķ kvöld

Stöš 2 hefur aš undanförnu fjallaš meš furšulegum hętti um svokallaš skötuselsfrumvarp sem felur ķ sér smįvęgilegar breytingar į umdeildri fiskveišilöggjöf.  

Ķ staš žess aš Stöš 2 hafi sett mįliš ķ samhengi viš hvort breytingin kęmi į móts viš jafnręši žegnanna og įlit mannréttindanefndar Sameinušu žjóšanna um brot į į atvinnuréttindum sjómanna, žį hafa lagabreytingarnar veriš matreiddar eftir uppskriftum śr kokkabók LĶŚ.

Ķ kvöld var kynntur til sögunnar „aflakóngur“ smįbįta, Arnar Žór Ragnarsson, sem tók žaš sérstaklega fram einhverra hluta vegna aš hann hefši ekkert į móti Pólverjum. Bošskapur Arnars var ķ stuttu mįli sį aš örlitlar breytingar į stjórn fiskveiša ķ įtt til įlits mannréttindanefndar Sameinušu žjóšanna fęli ķ sér grķšarlegt óréttlęti og óhagkvęmni.

„Fréttamašur“ Stöšvar 2 sį ekki įstęšu til žess aš draga žį stašreynd fram aš śtgeršarfélagiš Nóna sem gerir śt aflatrillu aflakóngsins hefur aš sögn Fréttablašsins ekki veriš rekiš meš hagkvęmari hętti en svo aš félagiš stóš ķ sérstökum višręšum viš banka vegna ofurskuldsetningar tveggja trilla félagsins. Skuldirnar nįmu ķ lok įrs 2008 5,3 milljöršum króna en félagiš tapaši į žvķ įri 2,5 milljöršum. 

Félagiš Skinney-Žinganes į 98% hlut ķ śtgeršarfélaginu Nónu en žaš er vel hęgt aš rökstyšja aš žaš félag hafi ķ gegnum tķšina notiš pólitķskra tengsla viš śtfęrslu reglna viš stjórn fiskveiša. 

Stöš 2 sį enn og aftur enga įstęšu til žess aš taka žaš fram aš breytingunum er ętlaš aš męta breyttu veišimynstri og auka veišiheimildir hér fyrir noršan og vestan.

Stöš 2 fjallaši heldur ekki um aš žaš er ekki veriš aš taka veišiheimildir af neinum heldur auka žęr og aukningin mun skila žjóšarbśinu tekjuaukningu ķ erlendum gjaldeyri upp į vel į annan milljarš króna įrlega og beinar tekjur rķkisins aukast um 240 milljónir króna.

Mér finnst žessi fréttaflutningur meš ólķkindum og ekki sķšur aš enginn fjölmišill skuli fjalla meš gagnrżnum hętti um forsendur kvótakerfisins sem įtti aš skila auknum afla. Eftir įralanga stjórnun meš aflakvótum er nišurstašan endalausar deilur, brottkast og sķminnkandi afli. Žorskaflinn nś er rétt um žrišjungurinn af žvķ sem hann var fyrir daga kvótakerfisins og meira aš segja einungis helmingurinn af žvķ sem hann var į įrabilinu 1918 til 1950.


Utanžingsstjórn og Gylfi Magnśsson

Żmsir mįlsmetandi menn hafa tališ vęnlegt aš skipa utanžingsstjórn til aš losna śr višjum  samsśrsašra hagsmunatengsla fjórflokksins, hagsmunasamtaka og fjįrglęframannanna.

Ef litiš er til starfa žess rįšherra sem kemur utan žings og stjórnsżslu og bundnar voru miklar vonir viš, ž.e. Gylfa Magnśssonar višskiptarįšherra, sem fór mikinn į Austurvelli ķ fyrra fara aš renna į mann tvęr grķmur um hvort vert sé aš fjölga utanžingsrįšherrum.

Gylfi hefur ķtrekaš gefiš žjóšinni mjög villandi upplżsingar um skuldastöšu žjóšarinnar, žaš er ekki nóg meš aš kślulįniš hafi haldiš įfram aš stjórna bönkunum heldur hefur hann rįšiš kślulįnaprinsessu til aš taka aš sér forstjórastarf ķ Bankasżslu rķkisins. Gylfi toppaši meš žvķ aš segja nįnast viš žjóškjörinn žingmann aš honum kęmist varla viš hver skuldastaša śtgeršarinnar vęri og hvernig unniš vęri meš skuldir hennar ķ bönkunum. 

Žaš er įtakanlegt aš Gylfi skuli hafa tekiš afstöšu meš sérhagsmunahóp sem stendur ķ žvķ aš hóta žjóšinni ef hann fęr ekki aš halda įfram meš kerfi sem brżtur ķ bįga viš mannréttindi.

Kannski er mašur aš dęma Gylfa og mögulega utanžingsstjórn of hart, kannski situr hann bara ķ rķkisstjórn fyrir nįš og miskunn Icesave-rįšherrans.


Varaformašur ESB samninganefndarinnar ósįtt viš įkvöršun Ólafs Ragnars

Björg Thorarensen, viršist gjarnan grķpa til žess aš segja aš įkvaršanir séu ekki nęgjanlega skżrar žegar hśn er eitthvaš ósįtt viš žęr. Žaš skein ķ gegnum fréttir frį mįlžingi um mįlskotsrétt forseta Ķslands aš Björg er mjög ósįtt viš žį įkvöršun forsetans aš vķsa  Icesave-mįli Samfylkingarinnar til žjóšarinnar. Į mįlžinginu  sagši hśn 26 grein stjórnarskrįrinnar vera óskżra, ófullkomna og illa śtfęrša.

Žetta er nįkvęmlega sami mįlflutningur og Björg greip til žegar hśn var ósįtt viš įlit Mannréttindanefndar Sameinušu žjóšanna, į dómi sem eiginmašur Bjargar Thorarensen felldi ķ mįli žeirra Armar Snęvars Sveinssonar og Erlings Sveins Haraldsonar žegar žeir voru dęmdir fyrir brot į illręmdum kvótalögum.

Ķslenska rķkiš hefur ekki enn séš sóma sinn ķ žvķ aš fara aš įliti Mannréttindanefndar SŽ og hef ég ekki heyrt betur en aš Björg Thorarensen sé nokkuš sįtt viš aš mannréttindabrot stjórnvalda sé haldiš įfram eins og ekkert hafi ķ skorist.


Endurreisnar-įętlunin ķ uppnįmi

EF ŽAŠ er eitthvaš sem landsmenn ęttu aš hafa lęrt af hruninu er žaš žaš aš treysta varlega yfirlżsingum fjórflokksins um stöšu mįla. Rétt fyrir hrun žegar öll sund voru aš lokast fóru žįverandi leištogar stjórnarflokkanna um heiminn meš žann bošskap aš stašan ķ ķslensku efnahagslķfi vęri traust. Fyrir sķšustu kosningar leyndi nśverandi formašur VG žjóšina vķsvitandi upplżsingum um stöšu Icesave-mįlsins og stefndi sķšan aš žvķ sl. sumar aš Alžingi samžykkti Svavarssamninginn óséšan.

Nśna halda žingmenn Samfylkingarinnar og hluti žingmanna VG žvķ blįkalt fram aš forsetinn hafi sett endurreisnarįętlun rķkisstjórnarinnar ķ uppnįm fyrir žaš eitt aš setja mįliš ķ lżšręšislegan farveg og ķ dóm žjóšarinnar.Ķ framhaldi af žeirri stašhęfingu er rétt aš huga aš žvķ hver endurreisnarįętlun rķkisstjórnarinnar er. Hśn er fįtękleg, ekki er annarri įętlun til aš dreifa en žeirri sem samin er sameiginlega af ķslenskum stjórnvöldum og Alžjóšagjaldeyrissjóšnum, AGS.Lykillinn aš žvķ aš hśn gangi upp er aš žaš verši grķšarlega jįkvęšur višskiptajöfnušur nęsta įratuginn eša afgangur upp į vel rķflega žį upphęš sem fęst fyrir allan śtflutning į fiski. Žennan afgang er ętlaš aš nota til aš greiša af erlendum lįnum, m.a. Icesave-lįnunum. Endurreisnarįętlun rķkisstjórnarinnar gerši rįš fyrir žvķ aš višskiptjöfnušurinn žyrfti aš verša jįkvęšur um lišlega 150 milljarša króna til žess aš dęmiš gengi upp. Nżjar tölur frį Hagstofu Ķslands gefa til kynna aš nišurstašan verši helmingi verri en endurreisnarįętlunin ętlaši. Ekki er žaš vegna žess aš afgangurinn sé lķtill. Sannarlega er um Ķslandsmet aš ręša enda hefur innflutningur dregist grķšarlega saman og er t.d. bķlainnflutningur einungis um 17% af žvķ sem hann var aš mešaltali į sķšasta įratug. Įstęšan er einfaldlega sś aš įętlun rķkisstjórnarinnar er óraunhęf.Nśna viršist sem rķkisstjórnin ętli aš grķpa til žess billega rįšs aš kenna žvķ um aš hlutirnir gangi ekki samkvęmt įętlun vegna žess aš žjóšin fįi aš segja sķna skošun į vafasömum Icesave-skuldbindingum sem greinilega viršast vera žjóšinni ofviša.

Žaš er oršiš löngu tķmabęrt aš rķkisstjórnin horfist ķ augu viš vandann og setji upp raunhęfa įętlun sem hlżtur aš fela ķ sér sanngjarna eftirgjöf skulda og aš auka tekjur žjóšarbśsins - en žaš veršur ekki gert skjótt nema meš žvķ aš auka fiskveišar.


Sešlabankinn ķ sagnfręši

Žaš var sérkennileg grein eftir žrjį hagfręšinga Sešlabankans ķ Mogganum ķ morgun. Greinin undirstrikar hversu kraftlaus og ómarkviss peningastjórnun bankans hefur veriš į lišnum įrum. Hagfręšingarnir greina m.a. frį žvķ aš bankinn hafi veriš gagnrżndur 2007 žegar vakin var athygli į skuldasöfnun en žį komu klappstżrur śtrįsarinnar, s.s. Vilhjįlmur Egilsson, og geršu lķtiš śr varnašaroršum žar sem framkvęmdastjóri Samtaka atvinnulķfsins sem var handbendi śtrįsarmannanna sagši aš eignir Ķslendinga erlendis vęru stórlega vanmetnar ķ bókum Sešlabankans.

Vilhjįlmur reyndist hafa rangt fyrir sér, eins og oft įšur, hvaš žetta varšar. Strax įriš 2006 hefši bankinn įtt aš grķpa til mun meiri ašhaldsašgerša til aš stemma stigu viš óheillažróuninni, en žaš var ekki gert.

Mér finnst nokkuš merkilegt aš helstu hagfręšingar Sešlabankans haldi žvķ fram aš žaš sé nęstum ómögulegt aš meta meš nįkvęmni erlendar skuldir žjóšarbśsins fyrr en eftir nokkur įr. Žessar upplżsingar hljóta aš vera frumforsendur žess aš hęgt sé aš taka einhverja skynsamlega įkvöršun, t.d. hvaš varšar töku enn fleiri lįna.

Ef žetta er stašan ķ raun og veru, eins og hagfręšingarnir lżsa henni, hefur Sešlabankinn lķtinn annan tilgang en aš vera ķ einhvers konar sagnfręšilegri heimildavinnu.

Žaš er lķfsnaušsynlegt fyrir žjóšina aš vita skuldastöšuna og žaš ętti aš vera einfalt mįl aš gera sér grein fyrir erlendum skuldum hins opinbera, taka saman skuldir sveitarfélaga, opinberra fyrirtękja og rķkisins, til aš meta hvort skuldirnar séu višrįšanlegar eša ekki.

Žessar tölur hafa ekki veriš settar skżrt fram en žaš į ekki aš vera nokkurt mįl aš setja žęr inn ķ umręšuna. Einhverra hluta vegna hefur Sešlabankinn ekki gert žaš.


mbl.is Hefši įtt aš stöšva bankana
Tilkynna um óvišeigandi tengingu viš frétt

Nęsta sķša »

Bloggvinir

Innskrįning

Ath. Vinsamlegast kveikiš į Javascript til aš hefja innskrįningu.

Hafšu samband