Öngstræti Ögmundar

Helsti vandi Ögmundar er ekki gjammið í Þráni Bertelssyni, heldur að hann hefur gengið algerlega þvert gegn þeim öflum i Vg sem áður studdu Ögmund.  Ögmundur andæfði í; Icesave, AGS og Evrópusambandsæfingum formanns Vg og uppskar innanríkisráðherrann nokkurn stuðning hjá róttækum öflum innan Vg og þeim sem einlæglega vilja raunverulegar breytingar í samfélaginu.  Með stuðningi sínum við þingmál formanns Sjálfstæðisflokksins sem ætlað er að koma í veg fyrir að fyrrverandi formaður Sjálfstæðisflokksins, svari fyrir gjörðir sínar í aðdraganda hrunsins hefur Ögmundur algerlega glatað öllu trausti. 

Í viðtali á Bylgjunni í morgun var málflutningur Ögmundar ámótlegur en þar vitnaði hann til samvisku sinnar og kallaði mögulega eftir sannleiksnefnd, nú nokkrum árum eftir hrun - Ansi seint i rassinn gripinn. 

Nú má spyrja Ögmund hvar samviska hans og félaga hans þeirra Jóns Bjarnasonar og Atla Gíslasonar hefur verið í málefnum þeirra sjómanna sem að þeir þóttust ætla að bæta mannréttindabrot íslenskra stjórnvalda og fluttu um það sérstakt þingmál fyrir nokkrum árum. 

Varnarlið íslensks verkalýðs á Alþingi, þeirra Ögmundar og félaga hefur greinilega metið það svo að í ljósi þess að sumir séu jafnari en aðrir, að eðlilegt sé að halda áfram að traðka á mannréttindum sjómannanna, á meðan samviskan bindur þá illilega í Landsdómsmálinu.    

 

Hart sótt að Ögmundi

Geir Haarde var dæmdur í Hæstarétti

Innvígðir Sjálfstæðismenn reka þann billega áróður þessa dagana að Geir Haarde hafi nánast verið heilagur embættismaður sem hafi bjargað Íslandi, þegar hrunið skall á landið utan úr heimi!

Þetta er auðvitað eins og hver önnur vitleysa og það veit almenningur sem greiðir reikninginn af hruninu en þar af auki hafa embættisfærslur Geirs Haarde við einkavinavæðingu ÍAV verið dæmdar ólögmætar í Hæstarétti Íslands.

Það er óneitanlega grátbroslegt að sumir þeir þingmanna Vg sem hneyksluðust mjög á einkavinavæðingu Geirs í aðdraganda hrunsins  og kröfðust ábyrgðar virðast nú vera búnir að kokgleypa  hráan áróður Sjálfstæðisflokksins.

Fjórflokkurinn lætur ekki að sér hæða. 

Gagnrýni á röngum forsendum

Steingrímur J. vill einkavæða raforkukerfið

Ráðherrar ríkisstjórnarinnar hafa gefið mjög misvísandi skilaboð um sölu Landsvirkjunar.  Engu líkara hefur verið en að ráðamenn hafi gefið út hinar ýmsu meldingar til þess að kanna jarðveginn og vita hversu langt er hægt að ganga i sölu á orkuauðlindum þjóðarinnar.  Með þessu ráðslagi eru þau Steingrímur J. og Jóhanna að fara eftir uppskrift og viljayfirlýsingu AGS og ríkisstjórnarinnar.

Fyrirhuguð sala á Landsvirkjun hefur fallið í mjög grýttan jarðveg og jafnvel þó svo að salan væri skilyrt við lífeyrissjóðina, en traustið á þeim er ekki mikið um þessar mundir.

Í kvöld birtist síðan Steingrímur J. á skjánum með nýja tillögu um að selja Landsnetið til lífeyrissjóðina.  Salan á Landsnetinu er galnari hugmynd en sala á Landsvirkjun þar sem dreifikerfið er i eðli sínu einokunarstarfsemi og nær útilokað er að koma á samkeppni á dreifingu raforku á meðan fræðilega séð, er hægt að koma á samkeppni á framleiðslu raforku.

 

"Grasrót" Alþýðusambands Íslands fundar með forsetum

ASÍ hefur blásið til fundar snemma á þriðjudagsmorgni, þar sem spurt er hvort að það fylgi íslensku krónunni blessun eða bölvun.

Ræðumenn á bölvunar eða blessunarfundi ASÍ eru :  Gylfi Arnbjörnsson forseti, eldheitur baráttumaður fyrir verðtryggingunni. Arnór Sighvatsson, einn æðsti ráðamaður Seðlabankans bæði fyrir og eftir hrun. Friðrik Már Baldursson forseti, sá sem skrifaði kostaða skýrslu nokkrum mánuðum fyrir hrun, um mikinn styrk íslenska fjármálakerfisins.  Ragnar Árnason hirðhagfræðingur LÍÚ, sá sem mat stöðu íslenska þjóðarbúsins gríðarlega sterka skömmu fyrir hrun og lagði til í ljósi þess gífurlegan niðurskurð á aflaheimildum. 

Ekki veit ég hvert svarið verður við spurningunni sem varpað er fram á fundinum, en eitt er víst að ekki hefur fylgt ráðum ræðumanna mikil blessun fyrir almenna félagsmenn ASÍ.

 

Yfirvarp niðurlægðra Vinstri grænna

Steingrímur J. Sigfússon hefur gengið mjög hart fram gegn óánægðum þingmönnum Vg, sem hafa ólíkt formanni flokksins eitthvað viljað standa vörð um stefnu og kosningamál Vg. Villikettirnir hafa smám saman verið gerðir áhrifalausir innan flokksins og hafa nokkrir þeirra séð ráð sitt óvænna og gengið úr flokknum. Að vísu fær Ögmundur enn að dingla eitthvað sem innanríkisráðherra og hnykla vöðvana gagnvart ógæfufólki sem klæðist leðurbúningum í vélhjólaklúbbum, á sama tíma og fjárglæframennirnir sem settu landið á hausinn, fá enn að stunda sinn leik með tilheyrandi afskriftum og arðgreiðslum úr skúffufyrirtækjum.

Síðasta atlaga Steingríms snéri að Jóni Bjarna og meðreiðasveini hans Bjarna Harðarsyni en þeir voru settir út úr ráðneytinu um áramótin. 

Hingað til hafa villikettirnir ekki þorað i beina andstöðu við Steingrím J. en í þess stað staðið fyrir smávægilegum skærum hér og þar.  Engin alvara var á bak við mótframboðin sem voru á síðasta landsfundi gegn Steingrími J. þó svo allt logaði í óánægju.  Ekkert skipulag virðist heldur vera kjarkur til þess að kljúfa sig frá Evrópumiðaðri forystu Vg og fella ríkisstjórnina. 

Mér sýnist sem að markmið dylgja Bjarna Harðarsonar í garð þingmanna Hreyfingarinnar þjóni þeim eina tilgangi að gefa óánægðum og niðurlægðum þingmönnum Vg afsökun fyrir þvi að halda áfram stuðningi sinum við ríkisstjórnina með sinu málamynda mögli.

„Hugarburður og dylgjur“

Tímabært að fá nýtt blóð á Hafró

Friðrik Már Baldursson hefur tekið þá í ýmsu misjöfnu í aðdraganda hrunsins og er einn af höfundum aflareglunnarsem Hafró hefur notað við ákvörðun árlegs þorskafla. Þegar reglan var tekin í notkun snemma á tíunda áratug síðustu aldar, þá var þorskaflinn liðlega 300 þúsund tonn. Reiknisfiskifræðingarnir höfðu reiknað það út að með því að veiða minn þá ætti aflinn að verða innan örfárra ára 400 til 500 þúsund tonn, árlega.

Sagan sýnir einfaldlega að rágjöfin hefur verið röng og því löngu tímabært að fá nýja og ferska hugsun inn á Hafró.

Enginn aðdragandi að málinu

Guðbjartur Hannesson vill stefnu Sjálfstæðisflokksins

Á Sprengisandi nafna míns Egilssonar var meðal gesta á öðrum í jólum, Guðbjartur Hannesson velferðarráðherra sem nú hefur tekið að sér enn og aftur, að móta tillögur ríkisstjórnarinnar í sjávarútvegsmálum. 

Á kjörtímabilinu hefur ríkisstjórnin hert á óréttlæti kvótakerfisins frekar en hitt, en hún hlutaði makrílkvótanum til fárra útvaldra.

Í viðtalinu á Sprengisandi kom fram sérkennilegt viðhorf hjá Guðbjarti  á því hvernig hann ætlar á næstu vikum, að nálgast verkefnið að gera tillögur að breytingum á kvótakerfinu.  Ekki var ætlunin að taka mið af stefnunni sem Samfylkingin bar upp við kjósendur í síðustu kosningum eða að tryggja jafnræði sbr. álit Mannréttindanefndar Sameinuðu þjóðanna.  Nei að mati ráðherrans var mikilvægast að hafa það að leiðarljósi að tillögurnar yrðu með þeim hætti, að þær yrðu pólitískum andstæðingum ekki mjög á móti skapi og þeim ekki breytt þó svo að andstæðingarnir kæmust til valda.

Þessi berorði málflutningur Guðbjarts staðfesti það sem æ fleiri kjósendur átta sig á, að það sé sami rassinn undir öllum þingmönnum fjórflokksins.   

Lúða á svartan markað

Sjávarútvegsráðherra hefur sagt lúðuveiðum heilagt stríð á hendur. 

Fyrr á árinu bannaði ráðherra veiðar með línu en veiðarnar stunduðu örfáir bátar í risavaxinni landhelgi Íslands. Nú hefur ráðherra bætt um betur og bannað alla lúðuveiði og gengur svo langt að tiltaka sérstaklega hvernig útfæra eigi björgun á "lífvænlegri" lúðu sem veiðist á sjóstöng!

Tekið er fram að lúða sem kemur í veiðarfæri og ekki tekst að bjarga, skuli  fara á fiskmarkað þar sem andvirði aflans verði gert upptækt í ríkissjóð.  Hver maður ætti að sjá það í hendi sér, að lítið af lúðuaflanum mun skila sér á fiskmarkað. Sjómenn munu væntanlega fá að hirða megnið af lúðuaflanum.  

Öll þessi atvinnuhöft og umstang eru til komin vegna vafasamrar reiknisfiskifræði Hafró. Það er vægast sagt hæpið að kenna örfáum línubátum og  aukaafla í togveiðum um að lúðustofninn sé í meintum voða.  Mun líklegri skýring á minnkandi lúðuafla er sú að það sé einfaldlega afleiðing minnkandi togveiða á Íslandsmiðum, endar eru þær nú sáralitlar miðað við það sem áður gerðist.

Mér finnst furðulegt að tillögurnar um atvinnuhöft sem munu hvetja til sóunar og svartamarkaðsbrasks með sameiginlegan nytjastofn þjóðarinnar, skulu ekki fá neina gagnrýna umfjöllun og sömuleiðis líffræðilegur grundvöllur þeirra. 

 

Sleppi lifandi lúðu

Mátti ekki veiða hana?

Síldardauðinn Í Breiðafirðinum vekur upp fjölmargar áhugaverða spurningar:
Var síldin horuð og drapst vegna vanþrifa?
Var síldin sýkt?
Hefur síldin lent í lent í síldarnót en ekki náðst inn fyrir borðstokkinn og drepist í kjölfarið.

Eitt er víst að þessar fréttir gefa til kynn að það hefði mátt veiða meira.

Fjörur þaktar rotnandi síld

Háskólasjoppur

 

Hlutverk háskóla er að sjá um kennslu og  rannsóknir byggðar á vísindalegum grunni þar sem gagnrýnin hugsun er höfð að leiðarljósi. Í aðdraganda hrunsins brugðust háskólarnir því hlutverki sínu að vera sjálfstætt og gagnrýnið afl þegar umræðan barst að augljósum hættum íslensks viðskiptalífs. Í stað þess að taka undir gagnrýnisraddir sem komu m.a. frá erlendum fræðimönnum voru samdar skýrslur í háskólunum þar sem slegið var á gagnrýnisraddir. Fræðimennirnir  úr háskólunum fylgdu skýrslunum eftir með miklum lúðrablæstri á ráðstefnum og fjölmiðlum þar sem mikluð var traust staða og snilld íslenska fjármálakerfisins.

Ef marka má nýlega skýrslu Háskólans á Akureyri um áhrif frumvarps sjávarútvegsráðherra á stjórn fiskveiða má ætla að fræðimenn í Háskólanum á Akureyri hafi ekkert lært af hruninu og því hve afdrifaríkar afleiðingar það getur haft að búa áróður fyrir sérhagsmunum í fræðilegan búning.

Efnahags- og viðskiptaráðherra, Árni Páll Árnason, hefur sveiflað niðurstöðum umræddrar skýrslu, Samanburður á áhrifum „stóra frumvarpsins“ og fjórföldunar á veiðigjaldi á rekstur og efnahag  íslenskra sjávarútvegsfyrirtækja, en skýrslan var samin sérstaklega fyrir Árna Pál Árnason.

Við lestur skýrslunnar kemur strax í ljós hve gildishlaðin textinn er og hve illa rökstuddar niðurstöðurnar eru. Sömuleiðis blasir við að aðferðafræðilega stendur skýrslan völtum fótum og að umræðan er ruglingsleg.

Í skýrslu Háskólans á Akureyri sem er í stuttu máli lofgjörð um kvótakerfið er nokkuð fjallað um sanngirni og réttlæti kerfisins. Í þeirri umfjöllun er algerlega hlaupið yfir þá staðreynd að í 1. grein laga um stjórn fiskveiða kemur fram að nytjastofnar séu sameign þjóðarinnar og að úthlutun myndi ekki eignarétt. Einnig er því sleppt að minnast á skuldbindandi álit Mannréttindanefndar Sameinuðu þjóðanna sem kveður skýrt á um óréttlæti kvótakerfisins. Í staðinn er í skýrslunni varað við því að það standi til að afhenda aflaheimildir öðrum en þeim sem hafa nú yfir þeim að ráða - og það án endurgjalds. Staðreyndin er sú að þeir sem hafa beitt sér fyrir breytingum á fiskveiðistjórnunarkerfinu, s.s. Frjálslyndi flokkurinn, hafa viljað ná fram því sanngjarna sjónarmiði að Íslendingar standi jafnfætis við nýtingu á sameiginlegum auðlindum.

Í skýrslunni er fullyrt að þjóðhagslegur arður fari augljóslega saman við arð útgerðarfyrirtækja sem búa við sérleyfi og fákeppni. Augljóslega er skýrslan undir áhrifum nýfrjálshyggju þar sem gengið er út frá því að auðsöfnun fárra muni á endanum skila sér til fjöldans. Frjáls og heiðarleg samkeppni er almennt talin vera góð þjóðhagslega þó að hún geti verið þung í skauti fyrir þá sem þurfa þá að keppa á jafnræðisgrunni. Talað er fyrir hækkun veiðigjalds með þeim rökum að hækkunin muni auka hagræðingu en jafnframt er lagst gegn jafnræði útgerða þar sem sá fengi að veiða sem gæti gert það með sem minnstum tilkostnaði!

Ef farið er yfir meginforsendur skýrslunnar sjálfrar sem lagðar eru til grundvallar niðurstöðum um að breyta eigi sem minnstu, nema þá helst að hækka auðlindagjaldið, eru þær einkum þær að kerfið hafi tryggt árangursríka veiðistjórnun. Sú fullyrðing  stangast algerlega á við þær upplýsingar sem fram koma í skýrslunni sjálfri þar sem höfundur játar að þorskaflinn hafi árið 2010 einungis verið 44% af því sem hann var á viðmiðunarárunum, fyrir daga kvótakerfisins. Þess ber að geta að upphafleg markmið kvótakerfisins voru að ársafli þorsks yrði innan örfárra að jafnaði 500 þúsund tonn en leyfður þorskafli í ár er einungis 177 þúsund tonn. Hvernig getur þetta talist árangur? Í mínum huga kallast þetta miklu frekar tjón en ávinningur.

Í skýrslu Háskólans á Akureyri eru glannalegar fullyrðingar um hagkvæmni annars vegar átta útgerða sem valdar voru að sögn tilviljunarkennt, útgerða sem veiða einungis með krókum, og hins vegar 20 stærstu útgerða landsins innan LÍÚ. Fullyrt er að krókabátarnir séu illa reknir en samt sem áður er enginn samanburður á framlegð útgerðarflokkanna tveggja án tillits til skuldastöðu. Meintar skýringar á illum rekstri krókabátanna eru að einhverju leyti skýrðar með því að þeir landi sínum afla í meira mæli á frjálsum uppboðsmarkaði. Þetta er nánast fábjánaleg skýring þar sem verð sem útgerðir fá á markaði eru að jafnaði tugum prósenta hærra en það verð sem fæst í föstum samningum við tengda aðila. Sömuleiðis er upphaf fiskmarkaða einhverra hluta vegna rakið til kvótakerfisins í kafla sem ber heitið Breytingaferlið í sjávarútvegi. Umræddur kafli er fordæmalaus ritsmíð þar sem víða er komið við, m.a. í Kína, Austur-Evrópu, vegagerð, byggðamálum, fiskmörkuðum og að lokum á Keflavíkurflugvelli.

Líklegri skýring á mun á fjárhagslegri stöðu útgerðarflokkanna skýrist ekki af raunverulegri hagkvæmni veiðanna sjálfra heldur fyrst og fremst af því að útgerðir á krókaaflabátunum eru yngri og hafa notið gjafakvótans í minna mæli en stórútgerðin. Auk þess fá þeir bátar sem eru á strandveiðum úthlutað örfáum dögum á meðan stórútgerðin er með sín skip á sjó meira og minna allt árið. Samanburðurinn er því fráleitur. Nýlega kom fram að einungis tvö af þeim 20 stærstu útgerðum landsins sem um er getið í skýrslu Háskólans eru að stofni til yngri en þrítug. Það er kristaltært að óbreytt kerfi mun halda áfram að koma í veg fyrir nýliðun í greininni og valda stöðnun.

Í sjálfu sér er sorglegt að háskólasamfélagið geti ekki lagt til frjórri og víðsýnna plagg í einu veigamesta réttlætis- og hagsmunamáli þjóðarinnar. Það er ljóst að ekkert kerfi er algott, og sú lofrulla sem flutt er um kerfi sem skilar stöðugt færri þorskum á land og hvetur til brottkasts og sóunar er kjánaleg. Ekki þarf að leita langt til þess að finna árangursríkara stjórnkerfi. Dagakerfi er notað með ágætum árangri í Færeyjum.

Eðlilegt er að spyrja hvers vegna háskólasamfélagið hafi ekki að leiðarljósi við yfirferð og gagnrýna umfjöllun um lagafrumvörp að mannréttindaákvæði stjórnarskrárinnar séu virt.  Ef fræðasamfélagið ætlar að standa undir nafni má það ekki  halda áfram að vera einhver sjoppa þar sem hægt er að fá keyptan rökstuðning fyrir hverju sem er, s.s. áframhaldandi mismunun.