Leita ķ fréttum mbl.is
Embla

Bloggfęrslur mįnašarins, febrśar 2008

Višskiptahallinn eins og bśast mįtti viš

Ekki var viš öšru aš bśast en aš vöruśtflutningur dręgist gķfurlega saman viš žaš aš žruma žorskveišum nišur um 35%. Eitthvaš viršist žó sem samdrįtturinn og įhrif hans hafi komiš żmsum sem hafa veriš rįšandi ķ umręšunni į óvart enda hefur markvisst veriš reynt aš spila žį fölsku plötu aš sjįvarśtvegurinnn skipti ķ raun litlu mįli žar sem ašrir žęttir ķ atvinnulķfi landsmanna skipti öllu mįli.

Prófessor ķ hagfręši og nśverandi rektor į Bifröst benti į aš tónlist og ašrar listir vęru hįlfdręttingur į viš sjįvarśtveginn og vęru į uppleiš į mešan sjįvarśtvegurinn vęri fallandi, žess vegna ętti aš gefa listum meiri gaum. Afrakstur og mikilvęgi fjįrmįlageirans hefur veriš miklaš og af almennri umręšu um hann mį skilja aš žaš sé miklum mun meiri framtķš ķ aš Ķslendingar lįni hver öšrum peninga og mišli fjįrmįlavisku sinni til heimsbyggšarinnar en aš stunda fiskveišar. Žegar nįnar er aš gįš viršist heldur mikiš ķ lagt meš žį fullyršingu žótt ekki vilji ég gera lķtiš śr mikilvęgi vel rekinna fjįrmįlafyrirtękja. Menn skulu samt ekki gleyma aš ašeins 3% ķslensks vinnuafls vinna ķ žessum fyrirtękjum en fį aš vķsu 6% af launagreišslunum.

Žaš liggur beinast viš fyrir Ķslendinga žegar viš horfum upp į samdrįtt ķ vöruśtflutningi aš gaumgęfa hvort ekki sé hęgt aš nį meiru śt śr sjįvaraušlindinni - en einmitt žaš liggur beinast viš. Lošnukvótinn hefur veriš endurskošašur og veršur aš öllum lķkindum endurskošašur hvaš eftir annaš og žvķ ętti ekki aš vera tilefni til aš endurskoša žorskveišiheimildirnar. Rķkiš gęti hęglega sparaš sér dżrar og ómarkvissar mótvęgisašgeršir ef leyft yrši aš sękja sjóinn af meiri krafti žó aš ekki vęri žaš nema einungis af smįbįtum.


mbl.is Vöruskiptahallinn eykst
Tilkynna um óvišeigandi tengingu viš frétt

Męlt fyrir gardķnum

Žaš er merkilegt aš fylgjast meš męlingum Hafrannsóknastofnunar og sķšan hvernig sjįvarśtvegsrįšherra hringsnżst og skoppar ķ kringum žessar męlingar. Žaš er engu lķkara en aš žęr séu mjög nįkvęmar. Hann viršist meta męlingarnar meš svipušum hętti og hśsmóšir sem męlir meš tommustokk fyrir gardķnum fyrir gluggann hjį sér.

Žeim sem velta nįkvęmni žessara lošnumęlinga fyrir sér ętti aš vera ljóst aš žaš er langt frį žvķ aš vera nokkur nįkvęmni ķ žessu. Eflaust mį finna eitthvert samhengi į milli fjölda skipa sem eru į sjó viš leit aš lošnu og žess sem męlist. Sjaldnast er fjallaš um žį grķšarlegu óvissu sem hlżtur aš vera ķ žessum męlingum. Ķ framhaldinu spyr mašur sig hvort rétt sé aš hlaupa stöšugt eftir žessum nišurstöšutölum sem hljóta aš vera mjög óvissar.

Sjaldnast er rętt um lķffręšina ķ forsendunum fyrir įkvaršanatökunni, s.s. hvernig žaš var fundiš śt aš žaš ętti aš skilja eftir „400.000 tonn“ ķ hafinu til hrygningar. Žaš er żmislegt sem bendir til žess aš įhrif veiša séu stórlega ofmetin.

Ķ mķnum huga er frįleitt aš męla lošnu upp į sporš.


mbl.is Mörg skip į lošnuveišum
Tilkynna um óvišeigandi tengingu viš frétt

Bųrsen į bömmer

Ég les Bųrsen einstaka sinnum og mér įskotnašist eintak um daginn. Žį varš mér ljóst aš ritstjórinn er meira og minna į bömmer yfir stöšu efnahagsmįla. Žaš er leitun aš jįkvęšum fréttum ķ žessu įgęta blaši. Žeir eiga erfitt meš aš sjį ljósiš žessa dagana.

Žaš er ešlilegt aš žaš sé umfjöllun um Ķsland ķ Bųrsen vegna žįtttöku Ķslendinga ķ dönsku efnahagslķfi og er hśn neikvęš og ķ samręmi viš ašra umfjöllun blašsins. Ķslendingar viršast vera viškvęmir fyrir žvķ aš lenda ķ žessu kastljósi Bųrsens og jafnvel lesa ķ umręšuna meira en efni standa til, s.s. aš Danir séu afbrżšisamir śt ķ velgengni Ķslendinga og aš veriš sé aš nota neikvęša umfjöllun sem liš ķ samkeppni sem sé aftur lišur ķ aš koma höggi į samkeppnisašila.

Žaš er ekki gert lķtiš śr žvķ verkefni sem er framundan hjį ķslensku bönkunum viš aš lękka skuldatryggingarįlagiš heldur er žaš verkefni sem bankarnir žurfa aš fara skipulega ķ meš žvķ aš bęta rekstur sinn, lękka kostnaš og auka trśveršugleika sinn.


mbl.is Nordea: Varaš viš Ķslandi
Tilkynna um óvišeigandi tengingu viš frétt

Unga sjįlfstęšismenn dreymir um enn meiri veršbólgu

Ég renndi ķ gegnum mikinn og lošinn langhund tveggja žingmanna Sjįlfstęšisflokksins af yngri kynslóšinni žar sem žeir fjöllušu vķtt og breitt um stöšu efnahagsmįla.

Tónninn var ólķkur žeim sem var sleginn fyrir sķšustu kosningar, hann var myrkur um stöšu bankanna. Nś er helsta tillaga sjįlfstęšismannanna aš falliš verši frį veršbólgumarkmišum Sešlabankans sem žżšir einfaldlega aš veršbólgan eykst enn frekar meš tilheyrandi kjaraskeršingu. Meš žessu tali er kynt undir enn meiri óvissu um framvindu efnahagsmįla. Žaš skżtur óneitanlega skökku viš aš Sjįlfstęšisflokkurinn boši kjararżrnun nśna nokkrum dögum eftir aš skrifaš hefur veriš upp į kjarasamninga til žriggja įra. 

Markmišiš meš žvķ aš hleypa veršbólgunni ķ gegn var aš sögn lišur ķ aš bjarga bönkunum en žaš er vandséšur frekari rökstušningur ķ greininni um hvernig hęrri veršbólga eigi aš bjarga žeim. Ķ greininni fór lķtiš fyrir aš bošašar vęru ašgeršir um hvernig ętti aš taka į sķauknum rķkisśtgjöldum sem hafa hękkaš um 20% į milli įra, hvaš žį aš taka til endurskošunar kvótakerfiš sem valdiš hefur samdrętti ķ helstu śtflutningsgrein žjóšarinnar. Žaš ętti žó aš standa mönnum miklu nęr en aš skrśfa viljandi upp veršbólguna.

Žaš vęri fróšlegt aš fį višbrögš formanns stjórnar Sešlabankans, Halldórs Blöndals, viš žessum arftökum sķnum į žingi sem sjį žaš rįš vęnst ķ efnahagsmįlum žjóšarinnar aš snarhękka veršbólguna.

Er ekki nóg komiš meš veršbólguna ķ 6,8%?


mbl.is Veršbólga męlist 6,8%
Tilkynna um óvišeigandi tengingu viš frétt

Lošnuveišar strax

Žaš er sįrgrętilegt aš horfa upp į sjįvarśtvegsrįšherra meina ķslenskum sjómönnum aš veiša lošnu. Žaš er eins og aš rįšherrann sé kontóristi og lįti stjórnast ķ einu og öllu af „rįšgjöf“ Hafró sem hefur óneitanlega ekki veriš hafin yfir gagnrżni. Stofnunin hefur lįtiš hjį lķša aš svara rökstuddum athugasemdum viš veiširįšgjöfina undanfarin įr sem hefur ķ rauninni ekki gengiš upp.

Žaš er vafasamt aš ętla fiskiskipaflotanum aš rįša śrslitum. Stofnunin var bśin aš gefa śt byrjunarkvóta ķ lošnunni og žaš er ekki traustvekjandi aš afturkalla hann eins og hendi sé veifaš įn žess aš gaumgęfilega sé fariš ķ gegnum röksemdir fyrir žeirri breytni.

Nśna herma fregnir af mišunum aš žaš sé grķšarlega mikil lošna į feršinni. Stašan er žannig aš flotinn er bundinn viš bryggju žegar Hafró ętlar ķ žaš ęvintżralega verkefni aš kasta tölu į fjölda fiska į feršinni. Žannig er hętt viš aš stór hluti af lošnunni syndi hjį og drepist engum til gagns ķ fjöruborši aš lokinni hrygningu.

Sumir viršast trśa žvķ aš ekki sé rétt aš veiša lošnu vegna žess aš meš žvķ sé maturinn tekinn frį žorskinum. Žess vegna er rétt aš fara ķ gegnum žaš hvort sś hętta sé til stašar. Ef viš gefum okkur aš ķ staš žess aš veiša 1 milljón tonna af lošnu myndum viš leyfa henni aš synda sķna leiš fęri helmingurinn ķ kjaftinn į žorskinum, ž.e. um 500 žśsund tonn. Ķ sjįlfu sér er žaš vel ķ lagt af žeim žar sem ekki er mikiš um mešafla ķ žorski į lošnuveišum. Žaš er langt frį žvķ aš allar lošnunętur séu fullar af žorski meš lošnunni. Žumalputtaregla ķ vistfręši segir aš žegar fariš er upp eitt fęšužrep verši ķ rauninni einungis 9% af žvķ sem innbyrt er til žyngdaraukningar fyrir žann sem ofar er ķ kešjunni.

Žvķ mį ętla aš žessum forsendum gefnum, sem eru vel aš merkja mjög ķ vil žeim sem hafa įhyggjur af lošnuskorti fyrir žorksinn, aš žyngdaraukning žorskstofnsins yrši um 50 žśsund tonn. Nż veiširegla segir aš žį megi veiša 20% af žorskstofninum sem gefur 10 žśsund tonn.

Vališ er mögulega aš ķ staš žess aš velja 1 milljón tonna af lošnu aš velja 10 žśsund tonn af žorski.

Žessar stofnstęršarmęlingar og fiskatalning eru ekki neinar absalśttmęlingar, enda mjög ónįkvęmar eins og sjį mį į kvóta sem er dreginn til baka. Žį liggur beinast viš aš ef žorskurinn er horašur og vöxturinn ķ sögulegu lįgmarki sé miklu vęnlegra aš veiša hann ķ staš žess aš mata hann.


Bśhyggindi rįšherrans į Bakka

Ég er einn žeirra sem batt afar miklar vonir viš sameiningu landbśnašar- og sjįvarśtvegsrįšuneytisins en meš žvķ gętu ferskir vindar leikiš um feyskna mįlaflokkana sem sérstaklega veitir ekki af viš stjórn fiskveiša.

Flestum ber saman um aš afar illa hafi veriš haldiš į mįlum į umlišnum įrum, s.s. nišurskuršur aflaheimilda og śrskuršur mannréttindanefndar Sameinušu žjóšanna er órękur vitnisburšur um.

Nżlega hefur sjįvarśtvegrįšherra lįtiš hafa eftir sér aš hann hafi mikiš velt vöngum um hvort hann ętti aš skera aflaheimildir žorsks nišur um 22% eša žį skera nišur aflaheimildir um 35% en hann tók žį óįbyrgu afstöšu aš leyfa 35% minni veišar į žessu įri en žvķ sķšasta.

Ķ vištali ķ Fréttablašinu žann 10. febrśar sagši hann įstęšuna fyrir svo grófum nišurskurši vera žį aš ef ekki hefši veriš tekiš svo stórt skerf nišur į viš vęri hętta į aš žaš žyrfti aš skera nišur aflaheimildir enn og aftur į žvķ nęsta.

Sjįvarśtvegsrįšherra viršist trśa žeim kenningum aš ef viš drögum śr eša jafnvel hęttum veišum į žorski fari aš byggjast upp einhver grķšarlegur lķfmassi af žorski sem muni sķšan gefa af sér hlutfallslega enn stęrri lķfmassa sem loksins verši hęgt aš veiša śr.

Žessar kenningar um aš veiša minna til aš veiša meira seinna hafa ekki gengiš upp hér viš Ķslandsstrendur sl. įratugi og hafa ķ raun hvergi ķ heiminum gengiš eftir. 

Ķ sķšustu įstandsskżrslu Hafró kemur fram į bls. 20 aš mešalžyngd flestra aldursflokka žorsks er ķ eša viš sögulegt lįgmark, og ķ rannsóknum į įti hrefnunnar mį leiša aš žvķ lķkum aš hśn éti allt aš tvöfalt meira af žorski en ķslenskum śtgeršum er leyft aš veiša ķ įr.

Hvaš myndi bóndinn gera? Varla fęri hann aš fjölga gripum į afrétt ef žeir héldu ekki ešlilegum holdum og hvaš žį aš ętla aš geyma žį til langframa į beitilöndum žar sem stór hluti veršur rįndżrum aš brįš.

Nś er aš vona aš rįšunautar ķ landbśnašarrįšuneytinu sżni nżjum hśsbónda aš ekki gengur aš halda įfram meš bśskap sem žennan sem er lķkastur žvķ sem bręšurnir į Bakka rįku hér noršanlands foršum daga.

Greinin birtist ķ Fréttablašinu ķ dag.


Jens góšur ķ Kastljósinu

Žaš var virkilega upplķfgandi aš sjį Skagfiršinginn Jens Guš ķ Kastljósinu ķ kvöld eftir mikinn ótķšindafréttatķma žar sem fréttir bįrust af lošnuleysi ķ sjónum og tómahljóši ķ bönkunum. Jens sló meš žunga į létta strengi og ręddi gęludżr og sóttvarnir meš meiru. Jens Guš veršur meš žessu įframhaldi einn fręgasti sonur Skagafjaršar. Mį žį poppgśrśinn Geirmundur Valtżsson fara aš vara sig.

Lękkun žrįtt fyrir kjarasamninga

Žaš kemur óžęgilega į óvart aš śrvalsvķsitalan haldi įfram aš lękka žrįtt fyrir nżgerša kjarasamninga og ķ framhaldinu er rétt aš huga aš žvķ hvaš veldur og hvert stefnir.

Žaš hefši mįtt ętla aš nżgeršir samningar hefšu hleypt inn bjartsżni og trś į fjįrfestingu ķ ķslensku atvinnulķfi žar sem hęgt er aš sjį fyrir žróun launa nęstu žrjś įrin. Laun eru jś einn stęrsti kostnašarlišur ķ rekstri fyrirtękja og ętti žess vegna aš skipta afar miklu mįli.

Įstęšan fyrir žvķ aš hlutbréfamarkašurinn hressist ekki er aš öllum lķkindum sś aš ķslenski hlutabréfamarkašurinn er aš stęrstum hluta markašur banka og fjįrmįlafyrirtękja. Ķslensku bankarnir sem vaxiš hafa hratt eru ķ erfišleikum, m.a. viš aš fjįrmagna sig og sömuleišis hafa žeir tekiš žįtt ķ aš valda fyrirtęki sem gengiš hafa illa og eru ķ eigu sömu ašila, s.s. fjįrfestingar Glitnis ķ FL.

Žessi vandi birtist almenningi meš skorti į lįnsfé og grķšarlegum vaxtamun en žaš hefur veriš nokkuš erfitt aš henda nįkvęmar reišur į hvaš hann er mikill. Prófessor ķ Hįskóla Ķslands hefur bent į aš hann hafi fariš hękkandi frį einkavęšingu bankanna og sé nś kominn ķ 13,4% į mešan bankarnir sjįlfir segja aš vaxtamunur sé 10 sinnum lęgri. Ég er ekki frį žvķ aš žaš sé sanngjarnt aš ętla aš raunverulegur vaxtamunur sé um 5%.

Ķ umręšunni hefur fariš hęst aš žaš eigi aš leysa žennan vanda bankanna meš einhverri sameiginlegri auglżsingherferš stjórnvalda og bankamanna. Ég er ekki trśašur į aš  feršalög Ingibjargar Sólrśnar og Geirs Haarde ķ fylgd Jóns Įsgeirs og Hreišars Mįs muni breyta einu eša neinu. 

Žaš hlżtur aš vera vęnlegra aš bankarnir lķti ķ eigin barm og taki til ķ eigin ranni. Žaš ęttu aš vera fjölmörg tękifęri til hagręšingar ķ rekstri žar sem bankarnir hafa vaxiš grķšarlega hratt og alls óvķst er aš į žeirri hrašferš hafi į öllum stigum veriš horft ķ budduna, a.m.k. hefur žaš ekki veriš žegar hundrušum milljóna er dęlt įrlega ķ einstaka stjórnendur.


mbl.is Hlutabréf lękkušu ķ byrjun dags
Tilkynna um óvišeigandi tengingu viš frétt

Getur Samfylkingin reiknaš barn ķ konu?

Samfylkingin fer mikinn ķ śtreikningum sķnum į žvķ hvaš hęgt er aš fį fyrir aš leigja śt 12.000 tonna byggšakvóta. Fyrir žessi 12.000 tonn telur Ingibjörg Sólrśn Gķsladóttir aš hęgt sé aš fį heila 2 milljarša. Žį er lķklegast reiknaš meš aš kķlóiš af žorski sé leigt śt į um 170 krónur. Samkvęmt Veršlagsstofu skiptaveršs var vegiš mešalverš alls žorskaflans tępar 180 krónur į kķló žannig aš žaš sem situr eftir žegar bśiš er aš borga leigu eru heilar 10 krónur į kķló til aš standa undir rekstri viš śtgeršina og borga sjómönnum laun.

Meš žessum śtreikningum vęri hęgt aš leigja allan žorskafla į Ķslandsmišum fyrir um 22 milljarša króna. Virši hans er samkvęmt opinberri stofnun 23,4 milljaršar žannig aš žaš sem eftir situr er ekki hį upphęš.

Žessar tölur sem Samfylkingin notar til višmišunar eru žaš višmišunarverš sem leigulišar žurfa aš greiša einhverjum handhafa kvótans fyrir aš fį aš veiša hann, algjört jašarverš. Śtgeršir sem žurfa aš greiša žetta verš lifa alls ekki af venjulegum žorskveišum, heldur žarf aš stefna markvisst aš žvķ aš veiša stęrri fisk sem gefur žį hęrra verš en mešalveršiš segir til um og veiša żsu ķ meira męli žar sem leiguverš er mun lęgra og gefur žį śtgeršinni eitthvert lķtilręši ķ ašra hönd.

Žaš er vonandi aš Samfylkingin komi sér nišur śr fķlabeinsturninum, fari betur yfir śtreikninga sķna og įtti sig į žvķ hvers konar vitleysa er ķ gangi ķ sjįvarśtvegi landsmanna.

Žessir śtreikningar Samfylkingarinnar minna nśna óneitanlega į śtreikninga Sölva Helgasonar sem fór mikinn og reiknaši m.a. tvķbura ķ eina „afrķkanska“ og var annaš barniš hvķtt og hitt svart. Nś reiknar Samfylkingin tugi ef ekki hundruš milljóna ķ hvert og eitt sjįvaržorp landsmanna.


mbl.is Segir tķmabęrt aš endurskoša byggšakvóta
Tilkynna um óvišeigandi tengingu viš frétt

Frjįlslyndir ķ Eyjafirši

Eftir fjörugt žorrablót Frjįlslynda flokksins sem haldiš var ķ Reykjavķk lagši ég land undir fót og fór noršur į Akureyri žar sem ég kom aš stofnun Félags frjįlslyndra ķ Eyjafirši. Ég bind miklar vonir viš félagiš enda er formašur žess enginn annar en Jóhann Kristjįnsson sem hefur sżnt žaš ķ félagsstörfum aš hann getur lįtiš gott af sér leiša. Ég var sjanghęjašur af skipstjóranum Hallgrķmi Gušmundssyni til aš stjórna stofnfundi nżrra samtaka śtgeršarmanna sem vilja breytingar į fiskveišistjórnunarkerfinu.

Žaš var oršiš ljóst af yfirlżsingum Arthśrs Bogasonar, formanns Landssambands smįbįtaeigenda, um įlit mannréttindanefndar Sameinušu žjóšanna aš hann teldi aš engu žyrfti aš breyta ķ kjölfar įltsins. Žaš var oršiš skżrt aš hagsmunir žeirra śtgeršarmanna sem vildu breytingar og hinna sem vildu alls engar breytingar į eignarhaldi voru oršnir svo ólķkir aš leišir hlaut aš skilja.

 


Nęsta sķša »

Bloggvinir

Innskrįning

Ath. Vinsamlegast kveikiš į Javascript til aš hefja innskrįningu.

Hafšu samband