Leita ķ fréttum mbl.is

Hįlfvitagangur ķ nafni vķsinda - Fornleifafręšingar stašfesta ofveiši

Vķsindasamfélagiš į žaš til aš senda frį sér algera dómadagsdellu ķ nafni fręša.

Rannsóknir į žorskstofninum ķ Eystrasaltinu 

Ég rakst į frétt af einni slķkri sęnskri „vķsindarannsókn“ žar sem fornleifafręšingar stóšu ķ aš grafa upp nokkur 4.500 įra žorskbein į Gotlandi ķ Eystrasaltinu. 

Markmišiš hjį Svķunum var aušvitaš aš reikna śt stofnstęrš žorsksins fyrir nokkur žśsund įrum til aš geta lagt mat į svokallaša grunnlķnu stofnsins (hvaš sem žaš nś er)! Śt frį grunnlķnunni vęri sķšan hęgt aš reikna śt ofveiši sķšustu įra eša jafnvel įrhundruša og sekta svo rękilega sęnska sjómenn ef žeir veiša eitthvaš umfram rįšlagša veiši. Žaš er gaman aš sjį hve djarfir sęnskir reiknisfiskifornleifafręšingar eru aš įlykta bęši um stofnstęršar- og erfšabreytingar og žaš śt frį nokkrum fiskbeinum.

Hér į landi höfum viš ekki fariš varhluta af dellu reiknisfiskifręšinnar sem reiknar śt stęrš fiskistofna įratugi fram ķ tķmann. Fyrir įri sķšan rįšlagši Hagfręšistofnun Hįskóla Ķslands aš žorskveišum yrši hętt ķ nokkur įr til žess aš veiša meira seinna en nišurstašan var eflaust byggš į reiknilķkönum sem nį nokkra įratugi fram ķ tķmann žó svo hagfręšingunum hafi ekki enn tekist vel til viš aš spį fyrir um žorskstofn nęsta įrs.

Einn helsti gśrś reiknisfiskifręšinnar dr. Rosenberg var fenginn til aš gera śttekt į ašferšafręši Hafró įriš 2001, žegar mörghundruš žśsund tonn töpušust śt śr fiskabókahaldinu og bošašur var enn einn nišurskuršurinn til uppbyggingar į žorskstofninum. Dr. Rosenberg er mjög virtur innan reiknisfiskifręšinnar enda tókst honum aš reikna śt ofveiši į žorski viš Main-flóa į 19. öld. Ekki stóš heldur į žvķ aš dr.  Rosenberg vottaši aš ašferšir Hafró stęšust žrįtt fyrir aš višurkennd vęri reiknisskekkja sem nam magni sem samsvarar samanlagšri veiši nokkurra įra.

Eina vandamįliš var žaš sama og įšur viš Main-flóa į 19. öld - žaš var veitt of mikiš.

Hvernig er žaš, er ekki oršiš tķmabęrt aš endurskoša žessa vitleysu?


« Sķšasta fęrsla | Nęsta fęrsla »

Athugasemdir

1 Smįmynd: Žórir Kjartansson

Žaš er kannski nokkuš til ķ gömlu skrżtlunni,  sem sagši aš hįmenntašir asnar vęru žjóšhęttuleg manngerš.

Žórir Kjartansson, 29.8.2008 kl. 14:21

2 Smįmynd: Sigurjón Žóršarson

Žaš kom strax upp ķ huga minn žegar ég las žessa frétt um stęrš žorsstofnsins ķ Eystrasaltinu hvort žess vęri aš vęnta aš Jóhann Sigurjónsson mętti ķ stķgvélum ķ fornleifauppgröft ķ Kvosinn og aš Hólum ķ leit aš fiskbeinum til žess aš geta reiknaš śt ofveišina į 15. og 16. öld.

Sigurjón Žóršarson, 29.8.2008 kl. 14:50

3 Smįmynd: Jón Kristjįnsson

Alveg er žetta dęmalaust og hef ég žó heyrt margt. Žaš sem veldur mér óhug, eftir aš hafa fariš į slóšina sem žś vķsar į, er aš žetta er gert af bandarķskum hįskóla, birt ķ "virtu "Bresku vķsindatķmariti og ašstandendur tala eins og žeim finnist žeir hafa gert merkilega uppgötvun ķ alvöru rannsókn. Žeim finnst žetta merkilegt og tengja žaš viš efšažróun ķ įtt aš smįvöxnum hrygningarfiski! Žaš ętti aš bjóša žeim ķ Djśpavatn.
Žessar nišurstöšur frķa okkur viš ofveišina, lķka Egil Skalla og Snorra.

- Og ég sem hélt...

Jón Kristjįnsson, 29.8.2008 kl. 18:20

4 Smįmynd: Gunnar Th. Gunnarsson

Er oršiš of mikiš af vķsindamönnum... eša hvaš? Žeir kemba allt svišiš eins og apar aš leita lśsa og koma svo meš svona bull ķ örvęntingarfullri tilraun sinni til aš réttlęta tilvist sķna į "The Payroll" opinberra sjóša.

Vķsindamenn sem rannsaka fiskistofna ķ raunheimum dagsins ķ dag, višurkenna aš žeir viti ķ raun ósköp lķtiš um stofnstęršir, žó žeir heimti samt aš fariš sé eftir rįšleggingum žeirra "Better safe Then sorry" segja žeir.

Žegar mašur les oršiš "vķsindagreinar" žį veit mašur stundum ekki hvort žęr ęttu ekki frekar heima ķ "Séš og Heyrt" eša ķ gulu pressunni eins og sorpdęgurblöšin kallast, frekar en virtum tķmaritum.

Kvešja aš austan,

Gunnar Th. Gunnarsson, 30.8.2008 kl. 00:51

5 Smįmynd: Hallgrķmur Gušmundsson

Einsog fram hefur komiš žį er fiskifręšin ung grein og langur vegur frį žvķ aš vķsindaelķtan hafi nįš nokkrum tökum į efninu sem talandi er um. Samt heldur elķtan žvķ fram aš um heilög og nįnast óskeikul vķsindi sé aš ręša.

Stašreyndin er frekar einföld, žaš er lķtiš vitaš nema akkśrat um lķšandi stund og įstandiš einsog žaš birtist okkur dag hvern. Flestar spįr um stofnstęršir fram ķ tķmann hafa hruniš algjörlega ķ höndunum į elķtunni.

Įętlunarbśskapur ķ hafinu fenginn śt meš stęršfręšilegum ašferšum getur ekki gengiš upp, viš veršum aš horfa śt frį lķšandi stundu. Lķfrķkiš segir okkur sjįlft hvaš er ķ gangi og śt frį žvķ eigum viš aš įkvarša okkar veišar.

Hvernig sem į žvķ stendur į viršist žvęlan alltaf verša meiri og meiri meš fleiri sprenglęršum gaurum og vķsindaelķtan fęrist alltaf fjęr raunveruleikanum.

Ég hef starfaš viš sjómennsku ķ rśm 30 įr og sem skipstjóri til fjölda įra. Aldrei hefur mér dottiš til hugar aš mér aš reyna aš reikna žaš śt hvaš ég fįi mörg tonn į hinum og žessum stöšum bara ef ég dżfi nišur veišarfęrum žar, ég einfaldlega veit žaš aš śtkoman veršur alltaf röng. Lķfrķkiš og įstandiš ķ hafinu stjórnar žvķ meira en nokkuš annaš hvar er fiskivon og hvaš mikiš er į svęšinu.

Žaš kemur mér svo sem ekkert į óvart aš vķsindaelķtan skuli vera farinn aš stunda svona kśnstir, einhvern veginn verša žeir aš dreifa athyglinni frį skömminni sem žeir eru bśnir aš framkvęma. Svo gęti žetta einnig veriš įgętis fjįrmögnunarleiš, žaš er til nóg af fįbjįnum, bęši pólitķkusum og öšrum fķflum sem trśa žvķ ķ alvöru aš žetta sé hęgt og moka fjįrmagni ķ delluna.   

Hallgrķmur Gušmundsson, 30.8.2008 kl. 10:26

6 Smįmynd: Vķšir Benediktsson

Einu sinni var žvķ haldiš fram aš jöršin vęri flöt. Žaš var ekki įtakalaust aš fį yfirvöld sem ašra aš breyta skošun sinni į žvķ. Sżnist į öllu aš ekkert hafi breyst, hafi menn rangt fyrir sér veršur žaš ekki leišrétt fyrr en žeir eru löngu daušir.

Vķšir Benediktsson, 30.8.2008 kl. 13:09

7 Smįmynd: Gušrśn Marķa Óskarsdóttir.

Sęll Sigurjón.

" Žaš er ekki öll vitleysan eins, heldur ašeins mismunandi "

Vķsindin marsera įfram nęr gagnrżnislaust ekki ašeins į žessu sviši, heldur mörgum öšrum.

kv.gmaria.

Gušrśn Marķa Óskarsdóttir., 31.8.2008 kl. 00:25

8 Smįmynd: Jóhann Kristjįnsson

Detta mér nś allar daušar lżs.... eru nś menn farnir aš grafa upp gömul fiskbein til aš įkvarša kvóta?? Ég reyndar žurfti aš lesa fęrsluna nokkrum sinnum yfir,, nudda augun margoft,, og bišja konuna aš klķpa mig ķ handlegginn til žess aš ég vęri viss um aš mig vęri ekki bara aš dreyma. Ég segi nś bara eins og unglingarnir ,,,,

 hvaša tegund af steik eru žessir menn????????

Jóhann Kristjįnsson, 1.9.2008 kl. 23:09

Bęta viš athugasemd

Ekki er lengur hęgt aš skrifa athugasemdir viš fęrsluna, žar sem tķmamörk į athugasemdir eru lišin.

Bloggvinir

Innskrįning

Ath. Vinsamlegast kveikiš į Javascript til aš hefja innskrįningu.

Hafšu samband