Leita ķ fréttum mbl.is

Ašstoš óskast - ég skil ekki fręšimann LĶŚ

Ég var aš fletta Mogganum ķ gęr og sį žar grein Helga Įss Grétarssonar sem, eins og alžjóš veit, er kostašur af LĶŚ ķ sérstaka rannsóknarstöšu viš HĶ. Greinin var aš einhverju leyti višbragš viš grein minni į sama staš ķ sķšustu viku žar sem ég fór yfir į hversu veikum grunni mįlflutningur „sérfręšingsins“ ķ blaši allra landsmanna į sķšustu vikum byggir.

Žaš veršur aš segjast eins og er aš greinin ķ Mogganum ķ gęr, laugardag, var ekki lišur ķ žvķ aš fęra einhver haldbęr rök fyrir naušsyn žess aš fęra fiskveišiaušlindina śr eigu almennings ķ einkaeign fįrra. Viš lestur greinar sérfręšingsins vöknušu alvarlegar spurningar um hvort Helgi vissi sjįlfur hvaš hann vęri aš fara. Ég įtta mig ekki į vegferš hans.

Žaš vęri įgętt ef lesendur gętu ašstošaš mig viš aš skilja žetta. Mešfylgjandi er grein mķn frį fyrri viku.

Žaš mį skipta deilum um stjórn fiskveiša annars vegar ķ deilur um eignarhald į aušlindinni og hins vegar deilur um hvernig stżra eigi veišum, ž.e. hve mikiš eigi aš veiša śr fiskistofnum og hvort žaš eigi frekar aš beita sóknarstżringu eša kvótakerfi.

Helgi Įss Grétarsson lögfręšingur sem gegnir rannsóknarstöšu kostašri af LĶŚ hefur į umlišnum vikum mikiš lįtiš fara fyrir sér į sķšum Morgunblašsins ķ umręšum um sjįvarśtvegsmįl. Helgi Įss slęr ekki į höndina sem gefur og ķ umręddum greinum grautar lögfręšingurinn saman deilum um eignarhald į aušlindinni og tęknilegum śrlausnarefnum er varša veišistjórnun meš žaš aš markmiši aš reyna aš réttlęta aš fiskurinn ķ sjónum sé fęršur einstökum ašilum į silfurfati - endurgjaldslaust. 

Megininntak réttlętingar sérfręšings LĶŚ fyrir gjafakvótafyrirkomulagi eru tęknilegs ešlis, ž.e. aš žaš hafi žurft aš bregšast viš stękkandi fiskiskipaflota sem įtti aš vera ógn viš fiskistofna og ķ framhaldinu gerir Helgi grein fyrir helstu rannsóknarnišurstöšum sķnum um žróun ķslenska fiskiskipaflotans, ž.e. aš tveir skuttogarar hafi veriš ķ flotanum įriš 1970, 103 skuttogarar įriš 1983 og 115 įriš 1990. 

Žetta er allt rétt svo langt sem žaš nęr en žį er algerlega hlaupiš yfir žį stašreynd aš žó svo aš ekki hafi veriš fleiri skuttogarar ķ byrjun 8. įratugarins voru engu aš sķšur fjöldamargir öflugir sķšutogarar endurnżjašir į 8. įratugnum meš nżjum skuttogurum sem skżrir žessa grķšarlegu fjölgun. Ķ verkefni Eyžórs Björnssonar viš aušlindadeild Hįskólans į Akureyri er vel gerš grein fyrir žróun fiskiskipaflotans. Ķ skżrslu hans segir aš skipum hafi fjölgaš lķtillega į fyrstu įrum 8. įratugarins en žeim fękkaš sķšan fram til įrsins 1987, en jafnframt er gerš grein fyrir stękkun skipa. Žaš er žvķ af og frį aš sókn togskipa hafi fimmtugfaldast į Ķslandsmišum eins og rįša mį af grein Helga Įss sem žar aš auki sleppir aš nefna aš įriš 1971 veiddu śtlendingar 200 žśsund tonn af žorski viš Ķslandsstrendur į mešan afli Ķslendinga var 250 žśsund tonn.  Žess ber einnig aš geta aš įriš 1983 sįtu Ķslendingar nęr einir aš fiskimišunum og žorskafli Ķslendinga įriš įšur var 382 žśsund tonn. Žaš er žvķ ekki óešlilegt aš fiskiskipaflotinn hafi vaxiš meš brotthvarfi śtlendinga af mišunum til aš nį auknum afla. 

Eftir 1984 žegar kvótakerfinu er komiš į er įkvešiš hversu margir fiskar eru teknir śr sjónum og žaš skiptir ekki mįli upp į sóknina hvort žaš er gert meš 10, 20 eša žśsund skipum. Lķffręšilegar forsendur eiga ekki aš breytast meš fjölda skipa.

Öllum ber saman um aš žau markmiš sem lagt var upp meš žegar kvótakerfinu var hleypt af stokkunum hafa ekki nįšst, ž.e. aš žaš yrši 400-500 žśsund tonna jafnstöšužorskafli. Ef žaš skyldi hafa fariš framhjį einhverjum er rétt aš gera žess aš kvóti nęsta fiskveišiįrs gerir rįš 130 žśsund tonna žorskafla. Žaš er helmingi minni afli en kom ķ hlut Ķslendinga įšur en śtlendinum var żtt śt śr landhelginni. Fiskveiširįšgjöfin gengur alls ekki upp en samt sem įšur viršist sem Gušmundur Kristjįnsson ķ Brimi sem hefur yfir aš rįša öflugu og stórglęsilegu skipi sętti sig vel viš nišurskurš sem byggšur er į fįrįnlegum forsendum, t.d. aš veiša ekki fisk sem er vanhaldinn. Ķ staš žess aš stušla aš žvķ aš rįšgjöfin sem augljóslega er röng verši tekin til gagnrżninnar endurskošunar verja samtök śtgeršarmanna stórfé ķ einhverja „rannsóknarstöšu“ innan HĶ žar sem verkefniš viršist vera aš hagręša sannleikanum til žess aš festa kerfi og rįšgjöf ķ sessi sem hefur leitt til minni og minni žorskveiša. Ekki nóg meš žaš heldur hefur veriš bošašur nišurskuršur į nęstu įrum ...

Žaš er engu lķkara en aš ķslenskir śtgeršarmenn séu daušhręddir viš aš rugga bįtnum žar sem žaš gęti raskaš yfirrįšum yfir kvótum sem eru vķša hressilega vešsettir. Ķ staš žess aš skoša forsendur rįšgjafarinnar til aš stórauka veišar velja śtgeršarmenn fremur aš sjįvarśtvegurinn haldi įfram aš fjara śt og halda daušahaldi ķ kvótann sem veršur minni og minni.


« Sķšasta fęrsla | Nęsta fęrsla »

Athugasemdir

1 Smįmynd: Sigurgeir Jónsson

Žś segir Sigurjón aš Morgunblašiš sé blaš allra landsmanna.Er žetta ekki fullmikiš sagt, jafnvel žótt nafnlaus skrif ķ Morgunblašinu séu žér hjartfólgin žessa dagana.Ķ mķnum huga eru nafnlaus skrif ķ Morgunblašinu ekkert annaš en Moggalżgi, skrif hugleysingja sem žorir ekki, eša skammast sķn fyrir aš birta nafn sitt.

Sigurgeir Jónsson, 9.9.2007 kl. 22:01

2 Smįmynd: Gušrśn Marķa Óskarsdóttir.

Sęll Sigurjón.

Ég lenti nś ķ žvķ sama og žś aš vita ekki hvert mašurinn vęri aš fara, prófaši aš lesa aftur frį upphafi en žaš breytti engu.

kv.gmaria.

Gušrśn Marķa Óskarsdóttir., 9.9.2007 kl. 23:44

3 Smįmynd: Georg Eišur Arnarson

Er ekki bara mįliš aš bankarnir rįša, žeir eiga śtistandandi fé ķ žessu kerfi en hafa ekki hundsvit į śtgerš.

Georg Eišur Arnarson, 9.9.2007 kl. 23:53

4 Smįmynd: Sigurjón Žóršarson

Sęll Erlingur žaš vęri įhugavert aš fį aš lesa ritgeršina žķna um gęšamįl.

Žaš hefur żmislegt veriš fullyrt um hversu takmörkuš fiskveišiaušlindin er af hinum og žessum en aš mati Hafró veršur hśn einhverra hluta vegna minni og minni meš hverju įrinu sem lķšur. 

Nśverandi stjórn fiskveiša śt frį fiskatalningu er komin ķ algjört óefni og žess vegna er įgętt aš hugsa žessi hluti frį grunni. 

Hafiš er ekki takmörkuš aušlind sbr. olķa heldur miklu frekar endurnżjanleg aušlind sem nytjafiskar hafsins beita.  Afraksturinn fer eftir žvķ hvernig fiskveišum er stjórnaš.  Žaš er talsverš óvissa um mögulegan afrakstur aušlindar hafsins enda ber mönnum ekkert saman um hvernig eigi aš meta hana. 

Eitt er vķst aš einn fiskur sem er veiddur er ekki frį öšrum tekinn eins og nśverandi kvótakerfi gerir rįš fyrir. 

Viš veišar į Žorski ętti ęti žorsks sem eftir er ķ hafinu aš aukast žar sem samkeppni minnkar og ķ kjölfariš ętti vaxtarhraši aš aukast og sömuleišis minnka afföll vegna sjįfsrįns.

Žetta er sem sagt ekki eitt einfalt mengi meš fyrirfram įkvešnum fjölda einstaklinga sem vaxa meš jöfnum hraša heldur hafa veišar įhrif į lķfsmöguleika žeirra sem eftir eru. 

Žaš er flest sem bendir til žess aš žaš sé skynsamlegt aš veiša mun meiri žorsk en viš gerum nś s.s. aš vaxtarhraši er viš sögulegt lįgmark.

Sigurjón Žóršarson, 10.9.2007 kl. 17:02

5 Smįmynd: Įrni Gunnarsson

Hin stórbętta mešferš į afla um borš ķ fiskiskipum hefur ekkert meš stjórnkerfi fiskveiša aš gera. Žar eru uppbošmarkašarnir ķ lykilhlutverki og žaš ętti öllum aš vera skiljanlegt.

Įrni Gunnarsson, 11.9.2007 kl. 09:55

Bęta viš athugasemd

Ekki er lengur hęgt aš skrifa athugasemdir viš fęrsluna, žar sem tķmamörk į athugasemdir eru lišin.

Bloggvinir

Innskrįning

Ath. Vinsamlegast kveikiš į Javascript til aš hefja innskrįningu.

Hafšu samband